مقاله پژوهشی (Original Research Article) اثری نظام‌مند، نوآورانه و روش‌مند است که حاصل پژوهش مستقیم نویسنده/نویسندگان بر روی یک «مسئله نظری، تاریخی یا انضمامی مشخص» در ساحت تفکر اجتماعی مسلمانان باشد.
بر خلاف مقالات مروریِ توصیفی، یادداشت‌های ترویجی یا گزارش‌های آموزشی، مقاله پژوهشی صرفاً به بازگویی و گردآوری آراء یک یا چند متفکر بسنده نمی‌کند؛ بلکه بر پایه‌ی مسئله‌پژوهی، تحلیل مفهومی-استدلالی، اجتهاد روش‌شناختی و نوآوری نظری استوار است و پاسخی تازه، مستدل و نقدپذیر به پرسش تحقیق ارائه می‌دهد.
ارکان و ویژگی‌های اساسی مقاله پژوهشی
یک مقاله پژوهشی واجد شرایط جهت ارسال به این نشریه، باید مؤلفه‌های زیر را احراز نماید:
-
اصالت و نوآوری:
- ارائه خوانشی بدیع از متون، سنت‌ها و پارادایم‌های اندیشه اجتماعی متفکران مسلمان.
- گشودن گره‌های مفهومی در تاریخ تفکر اجتماعی اسلام یا امتدادبخشی به نظریه‌ها برای تحلیل مسائل انضمامی جامعه معاصر.
-
مسئله‌مندی روشن:
- مقاله باید دارای «مسئله معرفتی/نظری» شفاف باشد، نه صرفاً «موضوع کلی».
- بیان شکاف پژوهشی (Research Gap)؛ نویسنده باید دقیقاً مشخص کند که پژوهش او چه خلأیی را در ادبیات موجود پر می‌کند و بر نتایج پژوهش‌های پیشین چه می‌افزاید.
-
چارچوب نظری و روش‌شناسی معین:
- استفاده از روش‌های تحقیق معتبر و متناسب با موضوع (از قبیل روش‌شناسی بنیادین، هرمنوتیک تفسیری/انتقادی، تحلیل گفتمان، اجتهادی، تحلیل محتوای کیفی یا کمّی، تبارشناسی و دیرینه‌شناسی مفاهیم).
- پرهیز از التقاط روش‌شناختی و حفظ پیوند منسجم میان فرضیه/پرسش، روش و یافته‌ها.
-
دیالوگ انتقادی و مستندسازی دست‌اول:
- ارجاع مستقیم به متون دست‌اول و اصلی متفکران مدنظر.
- ورود به گفت‌وگوی انتقادی با دیدگاه‌های رقیب، جریان‌های معاصر اندیشه اجتماعی غرب، و پژوهش‌های متأخر محققان معاصر.
-
امتداد تمدنی و کاربردی (در صورت تناسب):
- بازتاب ظرفیت‌های نظریه مورد بحث در حل مسائل فرهنگی، سیاسی و ساختاری جهان اسلام و تمدن نوین اسلامی.
ساختار استاندارد مقاله پژوهشی
مقالاتی که برای داوری در این مجله ارسال می‌شوند، لازم است از ساختار منطقی زیر پیروی کنند:
- عنوان: گویا، دقیق، جذاب و بیانگر متغیرها و مسئله اصلی پژوهش.
- چکیده ساختاریافته (حداکثر ۲۵۰ کلمه): شامل بیان مسئله و هدف، پرسش/فرضیه، چارچوب مفهومی و روش‌شناسی، و مهم‌ترین یافته‌های نوآورانه.
- کلیدواژه‌ها: ۴ تا ۶ واژه تخصصی استاندارد.
- مقدمه و طرح مسئله: تبیین اهمیت مسئله، پیشینه انتقادی تحقیق، تحدید موضوع و پرسش‌های اصلی.
- مبانی مفهومی/چارچوب نظری و روش پژوهش: تعریف اصطلاحات کلیدی و شفاف‌سازی منطق مواجهه با متن یا داده‌ها.
- یافته‌ها و بحث تحلیلی (بدنه اصلی): استدلال گام‌به‌گام، نقد و واکاوی دقیق متون و ایده‌ها با رویکرد تحلیلی-ترکیبی (پرهیز از نقل‌قول‌های مطول و توصیف محض).
- نتیجه‌گیری: سنتز نهایی مباحث، پاسخ صریح به پرسش آغازین، تبیین دستاورد نهایی برای اندیشه اجتماعی، و پیشنهاد محورهایی برای امتداد پژوهش.
- منابع: ارجاع‌دهی دقیق و علمی بر اساس شیوه‌نامه ارجاع‌دهی نشریه (APA).
(نویسندگان محترم می‌توانند پیش از ارسال، تطابق اثر خود با معیارهای فوق و اهداف و چشم‌اندازهای مجله را از طریق مکاتبه با تحریریه مجله به نشانی jstmt@ut.ac.ir استعلام کنند).
