گفتمان استعمارزدای متفکرین اصولگرا: استعارگی در بلاغت حسن ازغدی

مطهری, زینت‌السادات; هرسیج, حسین; علی‌حسینی, علی

doi:10.22059/jstmt.2021.303079.1360

گفتمان استعمارزدای متفکرین اصولگرا: استعارگی در بلاغت حسن ازغدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه علوم سیاسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

² دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

10.22059/jstmt.2021.303079.1360

چکیده

مقاله حاضر با تلفیق مفهوم استعاره لکان و بلاغت استعمارزدا به‌عنوان چارچوب نظری، به تحلیل بلاغی سخنرانی‌های حسن ازغدی می‌پردازد. پیش‌فرض مقاله آن است که سیاست گام دوم جمهوری اسلامی، رویکرد دوگانه به مدرنیته در یک سطح، و مدرنیزاسیون در سطح دیگر، دارد. سؤال پژوهش این است که «بلاغت حسن ازغدی چگونه در خدمت بازتولید دال‌های استعمارزدای گفتمان جمهوری اسلامی قرار دارد؟». براساس نظریه استعمارزدایی، گسست از میراث استعمار مستلزم گفتمان‌سازی است. لذا، برای فهم استعارگی در بیان ازغدی هم به‌عنوان یک رویکرد گفتمانی و هم به‌عنوان یک صنعت بلاغی، از روش پنج‌مرحله‌ای «استعاره مفهومی» استین (۱۹۹۸) استفاده می‌کنیم. سخنرانی ازغدی با عنوان تمدن‌سازی اسلامی به‌دلیل محتوای استعمارزدایانه شاخص آن به‌صورت قضاوتی برای بررسی انتخاب شده است. بر آن هستیم که «بیداری اسلامی» استعاره اصلی ازغدی و انسجام‌دهنده ایده تمدن‌سازی اسلامی او است. ذیل این استعاره، چهار مفهوم کانونی استخراج و تحلیل می‌شود: دعوت، استعلاء، ارگانیسم، و دیگری‌سازی که سه مفهوم اول برسازنده مفاهیم کانونی گفتمان استعمارزدای جمهوری اسلامی و آخرین مفهوم براندازنده گفتمان‌های رقیب یعنی سرمایه‌داری و بنیادگرایی هستند. در یافته‌های پژوهش، استعاره‌های عمده ذیل هریک از این چهار مفهوم به روش استین بررسی می‌شوند. در بخش نتیجه‌گیری و در پاسخ به پرسش اصلی، اشاره می‌شود که استعاره در بلاغت ازغدی ذهن مخاطب را برای گسست از معرفت‌شناسی لیبرال و بازگشت به نظام فکری اسلامی به‌عنوان سنگ‌بنای تمدن اسلامی و بدیل تمدن غرب ترغیب می‌نماید.

کلیدواژه‌ها

20.1001.1.25385240.1399.10.2.2.5

عنوان مقاله [English]

The decolonial rhetoric of the Iranian Principalists: Metaphoricity in Hassan Azghadi

نویسندگان [English]

Zinat Motahari ¹
Hossein Harsij ¹
Ali AliHosseini ²

¹ Department of Political Science, Faculty of Administrative Sciences and Economics, University of Isfahan, Isfahan, Iran

² faculty university esfahan

چکیده [English]

This study uses Lacanian metaphor and decolonial rhetoric as the theoretical framework in its analysis of the Iranian principalist intellectual Hassan Azghadi. It proposes that Iran’s modern polity is defined by its dual stance towards modernity at one level and modernization at another. The analysis seeks to answer the question “How does Azghadi’s Rhetoric reproduce the nodal points of the IR’s decoloniality?”. To answer this question, we analyze the decoloniality in Azghadi’s rhetoric by highlighting the use of metaphor in it. According to the decoloniality theory, delinking from the heritage of colonialism necessitates discourse-building. To understand the metaphoricity of Azghadi both as a discourse and as a rhetorical trope at the semantic level, we rely on “conceptual metaphor”, a five-step method developed by Steen (1998). Azghadi’s speech on Islamic Civilization-making is purposively selected for its resonating decolonial content. We contend that “Islamic awakening” is a very broad metaphor that gives coherence to the idea of Islamic civilization-making. Under it, we come to four nodal points: VOCATION, TRANSCENDENCE, ORGANISM, and OTHERIZATION. While the first three construct the nodes of the IR’s decolonial discourse, the last dislocates the rivaling capitalist and fundamentalist discourses. Finally, the minor metaphors under each node are studied based on Steen’s model. In conclusion, we review how these metaphors inspire Azghadi’s audiences for delinking from the liberal epistemology and re-appropriating the Islamic thought system as the cornerstone of their civilization.

کلیدواژه‌ها [English]

decoloniality
delinking
Hassan Azghadi
Lacan
metaphor
rhetorical analysis

مراجع

- آقاحسینی، حسین؛ آقازینالی، زهرا (۱۳۸۶)، «مقایسه اجمالی صور خیال در بلاغت فارسی و انگلیسی»، گوهر گویا: ۴۹-۷۸. دسترسی در http://jpll.ui.ac.ir/article_16248_1e9f60eae5b2e454f6f737722e8ed0dd.pdf.

- ابراهیم، امیرحسین (بدون تاریخ)، «استعاریت فکری و فکرت استعاری»، سوره، شماره ۱۲، دسترسی در http://www.sooremag.ir/ مقولات/فکرت-استعاری-و-استعاریت-فکرت.

- ازغدی، حسن (۱۳۹۴)، تمدن‌سازی جدید اسلامی: ضرورت تقریب مذاهب اسلامی، قابل دسترسی در https://rahimpour.ir/fa/news-details/67976/تمدن%E2%80%8C سازی-جدید-اسلامی-و-ضرورت-تقریب-مذاهب-اسلامی---قسمت-اول--برادری-و-گفت%E2%80%8Cوگو-و-رقابت-بدون-خصومت-/.

- افراشی، آزیتا (۱۳۹۷)، استعاره و شناخت، تهران: پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی.

- بهشتی، اشکان (۲۰۱۹)، ردپای امر واقع: نقد ایدئولوژی و مسئله ایران، ژورنال ایران آکادمیا، دانلود شده از https://agora.iranacademia.com/archives/1733.

- توهیوای اسمیت، لیندا (۱۳۹۴)، استعمارزدایی از روش، ترجمۀ احمد نادری و الهام اکبری، تهران:‌ ترجمان.

- چهارسوقی امین، تینا؛ سلطانی، سید علی‌اصغر و حجازی، محمدجواد (۱۳۹۷)، «استدلال یا سفسطه: مطالعه رتوریکی نطق‌های موافق و مخالف نمایندگان مجلس شورای اسلامی»، فصلنامه زبان‌شناسی اجتماعی، دوره دوم، شماره سوم (پیاپی ۵): ۶۸-۸۰.

- چهارسوقی امین، تینا؛ سلطانی، سید علی‌اصغر و حجازی، محمدجواد (۱۳۹۸)، «رتوریک سیاسی و الگویابی پارلمانی در نطق‌های عمومی فراکسیون امید و ولایت»، جستارهای زبانی، ۱۰(۳) (پیاپی ۵۲): ۲۱۳-۲۳۹.

- شادلو، عباس (۱۳۹۲)، احزاب و جناح‌های سیاسی ایران امروز، تهران: نشر وزراء. دسترسی به نسخه الکترونیکی اپلیکیشن کتابراه.

- ضیمران، محمد (۱۳۷۸)، «سیری در اندیشه‌های ژاک لاکان: زبان، واقعیت، ناخودآگاه»، گفتگو با محمدرضا ارشاد، بایا، شمارۀ ۶ و ۷: ۸۳-۸۸.

- عبداللهی، منیژه و عمل صالح، احیا (۱۳۹۱)، «بررسی ساختار استدلال در سه متن دورۀ قاجار»، بوستان ادب (شعرپژوهی)، سال چهارم، شماره دوم (پیاپی ۱۲): ۱۵۱-۱۷۴.

- محسنی، محمدرضا (۱۳۸۶)، «ژاک لکان، زبان و ناخودآگاه»، پژوهش زبان‌های خارجی، شمارۀ ۳۸: ۸۵-۹۸.

- محمدی، مجید (۲۰۱۸ الف)، برنامه تلویزیونی در غیر این‌صورت، جلد چهارم: چکیده دوره‌های ۵ و ۶. Dan & Mo Publishers.

- محمدی، مجید (۲۰۱۸ ب)، ‌ولی امر مسلمین جهان: روایت سقوط آقای جاه‌طلب، Dan & Mo Publishers.

- محمدی، مجید (۲۰۱۸ ج)، امپراطوری زشتی‌ها و پلیدی‌ها: چگونه جمهوری اسلامی را قرائت کنیم، Dan & Mo Publishers.

- محمدی، مجید (۲۰۱۸ د)، مافیاسالاری ایرانی: فاشیسم مذهبی در لباس عدالت‌طلبی، Dan & Mo Publishers.

محمدی، مجید (۲۰۱۹)، جامعه، رنجور و خسته، نظام در کما: اسلام‌گرایی و روحانیت شیعه در حضیض. Dan & Mo Publishers.
- Alfoneh, Ali (2019), "Tehran’s strategy: Heroic flexibility, strategic patience, or active resistance?", Arab Gulf States Institute in Washington, Retrieved on May 16, 2019 from https://agsiw.org/tehrans-strategy-heroic-flexibility-strategic-patience-or-active-resistance/.
- Baruchello, Giorgio (2015), "A Classification of Classics: Gestalt Psychology and the Trope of Rhetoric", New Ideas in Psychology, 36: 10-24.
- Bozorgmehr, Najmeh (2015), "Ayatollah invokes ‘heroic flexibility’ to justify Iran deal", Retrieved on May 15, 2019 from https://www.ft.com/content/33a7545c-249b-11e5-9c4e-a775d2b173ca.
- Chaitin, Gilbert (2017), "Rhetoric and Psychoanalysis", in M. J. MacDonald (Ed.) The Oxford Handbook of Rhetorical Studies (pp. 683-694): Oxford University Press.
- Charteris-Black, Jonathan (2011), Politicians and Rhetoric: The Persuasive Power of Metaphor, New York: Palgrave Macmillan.
- Deneen, Patrick, J. (2018), Why Liberalism Failed, New Haven and London: Yale University Press.
- De Schutter, Dirk (1983), "A Study of Metaphor and Metonymy in Lacan", Auslegung: a Journal of Philosophy, 10: 065-074. https:/doi.org/10.17161/AJP.1808.9062.
- Dowerah, Bornali Nath (2013), "Lacan’s Metonymic Displacement and its Relevance to Post-structuralism", The Criterion, 4: IV.
- Fisk, Robert (2012), "After the Arab Spring, an Islamic Awakening?, Independent", Retrieved on 27 May, 2019 from https://www.independent.co.uk/voices/commentators/fisk/robert-fisk-after-arab-spring-islamic-awakening-7685143.html.
- Flores, Lisa (2018), "Advancing a Decolonial Rhetoric", Advances in the History of Rhetoric, 21(3): 320-322, https://doi.org/10.1080/15362426.2018.1526550.
- Geerardyn, Filip; Pringels, Alain (2019), "In Memory of Ernest Jones", in Vanheule, S., Hook, D., Neil, C. (Eds.), Reading Lacan’s Ecrits: From Signification of the Phallus to Metaphor of the Subject (pp. 21-45), London and New York: Routledge.
- Gibbs, Raymond (2013), "Does Conceptual Metaphor Emerge from Metaphoric Language?", Journal of Cognitive Science, 14: 319-334.
- Jakobson, Roman (1965), Two Aspects of Language and Two Types of Aphasic Disturbances, On Language, Retrieved from https://kupdf.net/download/roman-jakobson-two-aspects-of-language-and-two-types-of-aphasic-disturbances_5af32eace2b6f5ee69ad4384_pdf.
- Lakoff, G., Johnson, M. (1980), Metaphors We Live By, University of Chicago Press.
- Lotman, M. (2006), "Rhetoric: Semiotic Approaches, in Brown", E. K. (Ed.), Encyclopedia of Language and Linguistics (pp. 582-589), Elsevier Science. DOI: 10.1016/B0-08-044854-2/01444-9.
- Macey, David (2010), "Condensation/displacement", in M. Payne and J. R. Barbera (Eds.), A Dictionary of Cultural and Critical Theory, 2^nd edition, Wiley-Blackwell.
- McGowan, Todd (2019), "The Signification of the Phallus, in Vanheule", S., Hook, D., Neil, C. (Eds.), Reading Lacan’s Ecrits: From Signification of the Phallus to Metaphor of the Subject (pp. 1-220), London and New York: Routledge.
- Metaphor/metonymy (without pagination), Cahier pour l’Analyse, Retrieved on May 2019 from http://cahiers.kingston.ac.uk/concepts/metaphor-and-metonymy.html.
- Mignolo, Walter D. (2009), "Epistemic Disobedience, Independent Thought, and Decolonial Freedom, Theory", Culture and Society, 26(7-8): 159-181. DOI: 10.1177/0263276409349275.
- Mio, J. Scott, Riggio, Ronal E., Levin, Shana, and Reese, Renford (2005), "Presidential Leadership and Charisma: The Effects of Metaphor", The Leadership Quarterly, 16(2): 287-294.
- Mohseni, Payam (2013), "The Islamic Awakening: Iran’s Grand Narrative of the Arab Uprisings", Retrieved on May 2019 from https://www.semanticscholar.org/paper/The-Islamic-Awakening%3A-Iran’s-Grand-Narrative-of-Mohseni/9d59487799f668f4c0e46646fc170dcf180f8832.
- Moran, Richard (1997), "Metaphor, in C. Wright and B", Hale (Eds.), Companion to the Philosophy of Language (pp. 248-270), Oxford: Blackwell Publishing.
- Rodriguez, Amardo (2017), "A new rhetoric for a decolonial world", Postcolonial Studies, 20(2): 176-186. https://doi.org/10.1080/13688790.2017.1361309.
- Rustow, Dankwart, A. (1969), Review: “The Organization Triumphs over its Function”: Huntington on Modernization, Journal of International Affairs, 23(1): 119-127.
- Shilliam, Robbie (2010), "Modernity and Modernization", Retrieved on 17 Dec, 2019 from DOI: 10.1093/acrefore/9780190846626.013.56.
- Stavrakakis, Yannis (2002), Lacan and the Political, London and New York: Routledge.
- Steen, Gerard (1998), "From Linguistic to Conceptual Metaphor in Five Steps", in Raymond. W. Gibbs and Gerard J. Steen (Eds.), Metaphor in Cognitive Linguistics (pp. 57-78), Amsterdam, Philadelphia: John Benjamins Publishing Co.
- Swale, Stephanie (2019), "Metaphor of the Subject, in Vanheule", S., Hook, D., Neil, C. (Eds.), Reading Lacan’s Ecrits: From Signification of the Phallus to Metaphor of the Subject (pp. 308-320), London and New York: Routledge.
- Toye, Rochard (2013), Rhetoric: A Very Short Introduction, Oxford University Press.
- Verhaeghe, Paul (2019), "Position of the Unconscious", in Vanheule, S., Hook, D., Neil, C. (Eds.), Reading Lacan’s Ecrits: From Signification of the Phallus to Metaphor of the Subject (pp. 224-258), London and New York: Routledge.
- Wanzer-Serrano, Darrel (2015), The New York Young Lords and the Struggle for Liberation, Philadelphia, Rome, Tokyo: Temple University Press.
- Zibakalam, Sadegh (2009), “Iranian Exceptionalism”, The Middle East Institute Viewpoint: Iranian Revolution at 30, Washington DC: the Middle East Institute.