تبیین عینی مفهوم استکبار در اندیشه سیاسی امام خمینی(ره)در بررسی رابطه ایران و آمریکا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد یار دانشگاه تربیت مدرس

2 استادیار دانشگاه کرمان

چکیده

روحیه برتری جویی یک جامعه یا یک نظام حکومتی موجب‏‎ ‎‏می شود تا آن نظام یا حکومت خود را در جایگاهی برتر و بالاتر از سایر نظام ها و حکومت ها پندارد که بر این اساس، بر خود جایز می داند سیطره خویش را در حوزه های مختلف فکری، اعتقادی،‏‎ ‎‏فرهنگی، نظامی، اقتصادی و سیاسی اعمال نماید. امام خمینی(ره) از جمله اندیشمندان و سیاستمدارانی است که در اندیشه سیاسی خویش به کرار از مفهوم " استکبار" استفاده نموده و با تعیین مصداق، این مفهوم را از حالت ذهنی بر وضعیت عینی منطبق ساخته است. در واقع اشراف ایشان بر اندیشه و فقه اسلامی موجب گردیده تا وی علاوه بر تبیین این مفهوم و ابعاد آن، بر عینیت سازی آن، اهتمام ورزد. سوال پژوهش آن است که در اندیشه امام خمینی(ره) مصداق عینی مفهوم "استکبار" و "ضد استکبار"چه نظام یا کشوری است؟ یافته پژوهش نشان می دهد از نگاه امام خمینی(ره) مصداق عینی مفهوم استکبار نظام سرمایه داری آمریکاست و کشور ایران نماد ضد استکبار است. روش بکار رفته در این پژوهش توصیفی- تحلیلی می باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The objective explanation of the concept of “Estekbar” in the political thought of Imam Khomeini ,Study of I.R.Iran and United State of America

نویسندگان [English]

  • jalil dara 1
  • mahmood babaei 2

1 tarbiat modares university

2 kerman university

چکیده [English]

The spirit of the supremacy of a society or a system of governance makes it possible for that system or state to be superior to other systems and governments, which, on this basis, permits itself to dominate itself in Different areas of intellectual, religious, cultural, military, economic and political affairs. Imam Khomeini is one of the thinkers and politicians who has used the concept of "Estekbar" in his political thought and, by specifying the case, has adapted this concept from a mental state to an objective state. Imam Khomeini is one of the thinkers and politicians who has used the concept of "Estekbar" in his political thought and, by specifying the case, has adapted this concept from a mental state to an objective state. Indeed, his domination of Islamic thought and jurisprudence has made it, in addition to explaining this concept and its dimensions, to focus on its objectification. The question of the research is that in the thought of Imam Khomeini (ra) the objective meaning of the concept of "Estekbar" and "anti-Estekbar" is the system or country? Findings of the research show that from Imam Khomeini's point of view, the objective meaning of the concept of the Estekbar of the capitalist system of the United States is that Iran is a symbol of anti-Estekbar. The method used in this research is descriptive-analytic.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Estekbar
  • Imam Khomeini
  • I.R.Iran
  • United State of America
منابع
قرآن کریم
ابن منظور، محمد بن مکرم (1414)، لسان العرب، بیروت: دار صادر.
افتخاری، اصغر؛ باباخانی، مجتبی (1394)، «معناشناسی استکبار در قرآن»، آموزه‌های قرآنی، شمارۀ 21: 53 -27.
الهی، طاهره (1391)، «استکبارستیزی در قرآن با رویکردی بر استکبار جهانی»، پایان‌نامه مشهد: مدرسه علمیه حضرت رقیه(س).
آقامهدوی، اصغر؛ نادری باب اناری، مهدی (1390)، «کاربرد قدرت نرم از ناحیه استکبار؛ رویکردی قرآنی»، دانش سیاسی، دورل  7 , شمارۀ  2 (پیاپی 14): 204 -167.
برزگر، کیهان (1388)، «سیاست خارجی ایران از منظر رئالیسم تهاجمی و تدافعی»، روابط خارجی، دورۀ 1، شمارۀ 1: 153 -113.
دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا
امسکی، نوام (1989)، دموکراسی بازدارنده، ترجمۀ علیرضا تاجیک، تهران: کیهان.
حاجی صادقی، عبداله (1394)، «جنگ فرهنگی استکبار: اهداف_راهبردها»، پژوهش‌های انقلاب اسلامی، دورۀ 4 , شمارۀ  12: 112 -97.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412)، «المفردات فی غریب القرآن»، ترجمۀ داوودی، صفوان عدنان، بیروت: دار الشامیة.
سالاری سه دران، مریم؛ کاکایی بغچه میشه، عباس (1392)، اصولگرایی در اندیشۀ امام خمینی (س)، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
شایسته، مریم (1385)، «استکبار و استضعاف از دیدگاه کتاب و سنت»، پایان‎نامه دانشگاه آزاد اسلامی تهران، واحد مرکز.
طباطبائی، سید محمدحسین (1392)، المیزان فی التفسیر القرآن، ترجمه محمد باقر موسوی همدانی، قم: دارالعلم.
فوزی، یحیی (1392) ،اندیشۀ سیاسی امام خمینی، تهران: نشر معارف.
قرشی، سید علی‌اکبر (1371)، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه.
عمید، حسن (1390)، فرهنگ فارسی عمید.
خالقی افکند، علی (1378)، امام خمینی(ره) و غرب، فصلنامه علوم‌سیاسی، سال دوم، شمارۀ 1: 339 -307.
موسوی، خمینی، سیدروح‌الله (1384)، «حکومت اسلامی و ولایت فقیه در اندیشه امام خمینی»، تبیان.
موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1385)، صحیفه امام، تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام.
موسوی‌جشنی، سید‌صدرالدین؛ درودی، مسعود (1392)، «بازنمایی مفهوم استکبار جهانی در گفتمان دفاعی امام خمینی (ره)»، جهان اسلام، دورۀ 1، شمارۀ 1: 30 -1.