چیستی «اسلام ناب» در اندیشه آیت الله خامنه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

چکیده

اسلام ناب در منظومه فکری رهبر انقلاب، آیت الله خامنه ای مفهومی بنیادین است و تمام ارجاعات و استدلالات ایشان بر مبنای این مفهوم صورت میگیرد. اسلام ناب در مقابل مفهوم اسلام آمریکایی قرار میگیرد. در این نوشتار با بررسی مهمترین ارجاعات موجود در سخنرانیها و آثار ایشان از قبل از انقلاب تاکنون میکوشیم تا مفهوم اسلام ناب و ابعاد آن را بررسی کنیم. روش مورد استفاده در این پژوهش، روش تحلیل محتوا است. بر اساس نتایج پژوهش، در اندیشه رهبری، اسلام ناب، تمام ابعاد حیات بشری را مورد توجه قرار می دهد و در کنار بعد فردی به بعد اجتماعی و سیاسی نیز اهمیت می دهد. بر همین اساس دین از سیاست جدا نیست و بر اثر توجه به این بعد از سوی امام خمینی بود که انقلاب اسلامی شکل گرفت و نظریه مردم سالاری و ولایت فقیه مطرح شد. استکبار ستیزی، اهمیت به تعقل و تدبر، حمایت از مظلومان و اهمیت به ایثار و جهاد، ایمان عملی از ویژگی های اساسی اسلام ناب است و در مقابل، اسلام آمریکایی تحت تاثیر تحجر و روشنفکری، ظلم پذیر و حامی مستکبران، بی توجه به زندگی دنیا و دارای رویکردی فردگرایانه است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigating the concept of "pure Islam" in the thought of the Supreme Leader, Ayatollah Khamenei

نویسندگان [English]

  • Amin Bakhtiari 1
  • Mahdi Hoseyn zade yazdi 2

1 Faculty of social sciences, Tehran University

2 Professor of Faculty of Social Sciences, University of Tehran

چکیده [English]

Investigating the concept of "pure Islam" in the thought of the Supreme Leader, Ayatollah Khamenei
The pure Islam in the intellectual system of the revolution leader, Ayatollah Khamenei, is a fundamental concept and all references and arguments are based on pure Islam. In this article, by examining the most important references in leader lectures and works before the revolution, efforts have been made to examine the concept of pure Islam and its dimensions. The method used in this research is content analysis. According to the results of the research, pure Islam pays attention to all aspects of human life and, in addition to the individual's dimension, it is important to consider social and political dimensions. Therefore, religion is not isolated from politics, and due to the attention given to this dimension by Imam Khomeini, the Islamic revolution was formed and the theory of democracy and Velayat-e faqih was introduced. The struggle against oppression, the importance of reasoning, the protection of the oppressed and the importance of sacrifice and jihad, the practical faith are essential features of pure Islam, and on the other hand, American Islam influenced by intellectual and intellectual thinking, supports wrongdoers, is ignorant of Worldly life and has an individualistic approach.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pure Islam
  • American Islam
  • Islamism
  • Intellectual Islam
  • Islam of Capitalism
  •          منابع

    • قرآن کریم
    • احمد بت، بشیر (1389)، «اسلام ناب محمدی در اندیشه امام خمینی و اقبال لاهوری»، پژوهشنامه حکمت و فلسفه اسلامی (طلوع نور سابق)، ش 31، صص 89-71
    • بی‌نا، (1390)، انسان 250 ساله (بیانات مقام معظم رهبری دربارۀ زندگی سیاسی-مبارزاتی ائمه معصومین)، گردآوری و تنظیم: مرکز صهبا، تهران: مؤسسه ایمان جهادی.
    • اسفندیاری، محمد (1388)، خمود و جمود (تحقیقی دربارۀ تحجر عملی و تحجر فکری)، قم: صحیفه خرد.
    • باردن، لورنس (1375)، تحلیل محتوا، ترجمۀ ملیحه آشتیانى، تهران: دانشگاه شهید بهشتى.
    • پارسانیا، حمید (1387)؛ «رئالیسم انتقادی حکمت صدرایی»، نشریه علوم‌سیاسی، دانشگاه باقرالعلوم (ع)، ش 42، صص 131-115
    • خامنه­ای، سیدعلی (1354)، طرح کلی اندیشۀ اسلامی در قرآن، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
    • خمینی، روح الله (1392)، ولایت فقیه، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    • خمینی، روح الله (1389الف)، صحیفه امام، ج 2، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    • خمینی، روح الله (1389ب)، صحیفه امام، ج 5، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    • خمینی، روح الله (1389ج)، صحیفه امام، ج 21، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
    • طباطبایی، محمد حسین (1374)، المیزان، ترجمۀ محمد باقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات.
    • علیزاده، بیوک (1371)، حیات تعقلی اسلام، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
    • فلاح‌پور، مجید (1381)، «ابعاد و مرزهای اسلام ناب محمدی (ص) از دیدگاه امام خمینی (ره)»، مجله علوم‌انسانی، دانشگاه امام حسین (ع)، ش 41، صص 72-55
    • فیاض، ابراهیم (1383)، «اسلام ناب در چالش با اسلام تحجرى و اسلام امریکایى»، پگاه حوزه، ش 133، صص 94-77
    • کچویان، حسین (1387)، تطورات گفتمان­های هویتی ایران (ایرانی در کشاکش با تجدد و مابعد تجدد)، تهران: نشر نی.
    • کریپندورف، کلوس (1383تحلیل محتوا؛ مبانى روش‌شناسى، ترجمه هوشنگ نایبى، تهران: نشر نى.
    • مجتهد شبستری، محمد (1385)، مؤلفه های نواندیشی دینی، بازتاب اندیشه، شماره 81، صص 24-16
    • مصباح یزدی، محمد تقی (1365)، آموزش عقاید، ج 1، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
    • مطهری، مرتضی (1366)، اسلام و مقتضیات زمان، جلد 1، تهران و قم: انتشارات صدرا.
    • مطهری، مرتضی (1372)، مقدمه­ای بر جهان‌بینی اسلامی، مجموعه آثار، ج 2، تهران: انتشارات صدرا‏.
    • مطهری، مرتضی (1386)، احیای تفکر اسلامی، تهران: صدرا.
    • موسوی سردشتی، سکینه (1394)، «بررسی ویژگی‌های اسلام ناب محمدی (ص) در نهج‌البلاغه با تکیه بر نظریات امام خمینی (ره)»، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه ایلام.
    • میرباقری، سید مهدی (1378)، حکومت دینی و ولایت فقیه، قم: مؤسسه فجر ولایت.
    • نادری، مهدی (1394)، «مبانی و مستندات سیاست استکبار ستیزی در دیدگاه امام خمینی (ره)»، مجله مطالعات بیداری اسلامی، ش 8، صص 53-37
    • واعظ‌زاده خراسانی، محمد (1369)، «اسلام ناب محمدی و اسلام آمریکایی»، نشریه مشکوه، ش 26، صص 46-31
    • سخنرانی­های، بیانات و پیام‌های مقام معظم رهبری شامل:
    • دیدار زائران و مجاوران حرم مطهر رضوی، ‏12/12/1380
    • دیدار کارگزاران نظام، ‏26/8/1377
    • دیدار کارگزاران نظام، ‏10/10/1373 ‏
    • در جمع ۱۱۰ هزار بسیجی‌ در روز عید غدیر، ‏4/9/1389
    • در مراسم نوزدهمین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی (ره)، 14/3/1387
    • دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ‏19/6/1382 ‏
    • دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ‏17/06/1390 ‏
    • سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره)، ‏14/03/1376 ‏
    • پیام به مناسبت اولین سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی(ره)، 10/3/1369
    • خطبه‌های نماز جمعه تهران در حرم امام خمینی (ره)، ‏14/3/1389
    • پیام به کنگره عظیم حج، ‏14/4/1368 ‏
    • دیدار مردم مریوان، ‏26/2/1388
    • پیام به حجاج، 8/7/1393
    • دیدار کارگزاران نظام، ‏29/2/1382 ‏ ‏
    • دیدار شرکت‌کنندگان در اجلاس جهانی استادان دانشگاه­های جهان، ‏21/9/1391
    • دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ‏2/7/1388
    • سالگرد ارتحال حضرت امام خمینی (ره)‏، ‏14/3/1382‏
    • دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ‏19/06/1362 ‏
    • خطبه‌های نمازجمعه، ‏9/7/1378
    • دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ‏14/03/1384 ‏
    • دیدار اعضای مجلس خبرگان رهبری، ‏2/7/1388‏
    • دیدار جمعی از اعضای انجمن قلم‌‏، ‏8/11/1381
    • در جمع استادان، فضلا و طلاب حوزۀ علمیه قم در مدرسه فیضیه، ‏ 14/07/1379‏
    • در جمع دانشجویان دانشگاه تهران‌‏، ‏22/02/1377 ‏
    • دیدار مردم شاهرود، 20/08/1385‏
    • در جمع مردم استان کردستان‌،‏ 22/ 02/ 1388 ‏
    • دیدار گروه کثیری از معلمان سراسر کشور، ‏15/02/1389 ‏
    • دیدار جوانان استان خراسان شمالی، ‏23/07/1391‏
    • دیدار استادان و رؤسای دانشگاه‌ها، ‏9/07/1386 ‏
    • پیام به نخستین کنگرۀ علمی تخصصی دائرةالمعارف فقه اسلامی، ‏14/11/1372‏