اصالت فرد و جامعه و آثار آن بر مبنای حکمت صدرایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

چکیده:
اصالت فرد یا جامعه یا هر دو از کاستی و نارسایی هایی در رنج است؛ از جمله اینکه در این رویکردها انسان و تحولات انسانی، بریده از شبکه پیچیده جهان هستی در نظر گرفته می شود. و به تقلیل می گراید که بنا دارد تحولات انسانی را در قالب فرد و جامعه تحلیل نماید و به تأثیرات محیطی و غیر انسانی نمی پردازد.
این نوشتار با بررسی و بازخوانی حکمت صدرایی بر آن است که اولا با التزام به حکمت متعالیه و رویکرد اصالت وجودی می توان هویتی متمایز برای جامعه قائل شد . ثانیا بر این مبنا می توان جامعه را از گذشته و حال و آینده یکپارچه و به عنوان سر جمع تمام اعمال مشاهده کرد و ثالثا بر اساس سعه وجودی فرد و جامعه آثار ملکوتی مترتب بر آنها را مورد اذعان قرار داد. و رابعا ایرادات مترتب بر اندیشه پذیرش اصالت جامعه در عین هویت متکثر به تکثر افراد و امثال آن را تبیین نمود.
واژگان کلیدی: اصالت فرد، اصالت جامعه، اصالت وجود، فطرت، جامعه هویت ساز،سعه وجودی ،آثار ملکوتی

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Authenticity of Individual and Society and Their Impacts on the Sadraee Wisdom

چکیده [English]

Abstract
Both authenticity of individual and society suffer from some deficiencies and shortcomings. Some of them are as follow; in these approaches Human and its developments are considered without their relationships with intricate universal network. They analyzed Human developments in limited scope in the form of individual and society; and in these approaches inhumane and environmental impacts are overlooked. Reviewing and rereading the Sadraee wisdom, this article investigates four goals. First, a commitment to transcendental philosophy and existential approach can be made a distinct identity for society. Secondly, based on this approach, past, present, and future of society can be integrated and be seen as the sum of all actions. Thirdly, based on the natural development of individual and society, heavenly impacts associated with them can be acknowledged. And fourth, problems associated with the notion of accepting the authenticity of society while accepting the notion of numerous identities for plurality of individuals and so, can be explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: individual authenticity
  • society authenticity
  • existence authenticity
  • nature
  • identity-making society
  • existential development
  • heavenly impacts
-         قرآن کریم
-         اله بداشتی، علی (1388)، «انسان‌شناسی صدرالمتالهین»، مجلۀ پژوهش‌های فلسفی - کلامی، شمارۀ 9 و 10:
-         اولیائی، منصوره (1389)، واقعیت اجتماعی و اعتبارات از دیدگاه علامه‌طباطبایی و جان سرل، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
-         باقری، خسرو (١٣٨٧)، هویت علم دینی، تهران: سـازمان چـاپ و انتـشارات وزارت فرهنـگ و ارشـاد اسلامی، چاپ دوم.
-         بیرو، آلن (1375)، فرهنگ علوم‌اجتماعی، ترجمۀ باقر ساروخانی. تهران: انتشارات کیهان.
-         پارسانیا، حمید(1391)، جهان‌های اجتماعی، تهران: کتاب فردا.
-         پناهی، محمدحسین (1383)، «بررسی زمینه­ها و اهداف انقلاب اسلامی ایران براساس شعارهای انقلاب»، فصلنامة علوم‌اجتماعی، شمارة 11و12: 63-84.
-         جعفری، محمد تقی (1359)، ترجمه و تفسیر نهج‌ا‌لبلاغه، 1 و4 و 6، تهران: دفتر فرهنگ اسلامی.
-         جوادی آملی، عبدالله (1389)، جامعه در قرآن، تفسیر موضوعی قرآن، تحقق: مصطفی خلیلی، قم: انتشارات اسراء.
-         حکیم، سید منذر حکیم (1430، 1388)، مجتمعنا فی فکر و تراث الشهید محمد باقر صدر، تهران: المجمع العالمی للتقریب بین المذاهب الاسلامیه، مرکز الدراسات العلمیه.
-         خسرو پناه، عبدالحسین ( 1382)، گسترۀ شریعت، تهران: نشر معارف دار‌الاضواء.
-         خواجه نصیرالدین طوسی (1360)، اخلاق ناصری، تصحیح و توضیح مجتبی مینوی ـ‌ علیرضا حیدری، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.
-         رجبی، محمود (1385)، تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، چاپ ششم.
-         رستم نوچه، فلاح، هویت؛ واقعیتی ثابت یا سیال، از کتاب هویت و بحران هویت، به اهتمام علی اکبر علیخانی، تهران: سازمان.
-         درسولی شربیانی، رضا؛ جمشیدی‌راد، محمّدصادق و خودروان، حسن (1392)، «تبلور انسان‌شناسی صدرایی در نهضت امام خمینی(ره)»، نشریۀ الهیات و علوم‌اسلامی؛ حکمت صدرایی، دورۀ 2، شمارۀ 1: 31-42.
-         صدر، محمد باقر (1428)، المدرسه القرآنیه، قم: دار الصدر، مرکز الابحاث و الدراسات التخصصیه للشهید الصدر.
-         صدر، محمد باقر (1429)، الاسلام یقود الحیاه، قم: انتشارات دار الصدر.
-         صدرالدین شیرازی، محمّد بن ابراهیم (1419ق)، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت: دار احیا التراث العربی.
-         صدرالدین شیرازی، محمّد بن ابراهیم (1360ش)،  اسرار الایات، تصحیح محمد خواجوی، تهران: انجمن حکمت و فلسفه.
-         صدرالدین شیرازی، محمّد بن ابراهیم (1382ش)، الشواهد الربوبیة فی المناهج السلوکیة، تصحیح سید مصطفی محقّق داماد، تهران: بنیاد حکمت اسلامی.
-         صدرالدین شیرازی، محمّد بن ابراهیم (1354ش)، المبدأ و المعاد، تصحیح سیدجلال­الدین آشتیانی، تهران: انجمن حکمت و فلسفة ایران.
-         صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1410)، الحکمة المتعالیه فی الاسفار العقلیة الاربعة ج 1، بیروت: چاپ چهارم. 
-         صفره، حسین و دیگران (1389)، «استنطاق قرآن»، نشریۀ پژوهش‌های قرآن و حدیث، سال چهل و سوم .
-         طباطبایی، محمد حسین  (1362)، نهایه الحکمه، قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی االتابعه لجماعه المدرسین.
-          طباطبایی، محمد حسین  ( 1388)، شرح و ترجمۀ نهایه الحکمه، ترجمه و شرح علی شیروانی، چاپ سوم، قم: مؤسسۀ بوستان کتاب.
-         طباطبایی، محمد حسین (1385)، تحریری بر اصول فلسفه و روش رئالیسم، شرح محمدباقر شریعتی سبزواری، چاپ اول، قم: مؤسسۀ بوستان.
-         طباطبایی، محمد حسین (1387)، اصول فلسفه و روش رئالیسم ج 2، شرح مرتضی مطهری، تهران: صدرا.
-         طباطبایی، محمدحسین (بی‌تا)، تفسیر المیزان ج2، 4، 9،10، 16، ترجمۀ سیدمحمد باقر موسوی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-         طباطبایی، محمد حسین ( 1387)، بررسی‌های اسلامی، به کوشش سید هادی خسروشاهی، قم: مؤسسۀ بوستان کتاب.
-         طباطبایی، محمد حسین (بی‌تا)، المیزان، دفتر انتشارات اسلامی، ج 3، 15.
-         علیزاده، عبدالرضا؛ اژدری زاده، حسین و کافی، مجید( 1383)، جامعهشناسی معرفت؛ جستاری در تبیین رابطۀ ساخت و کنش اجتماعی و معرفت بشری، قم: مؤسسۀ پژوهشی حوزه و دانشگاه.
-         فارابی، ابونصر محمد (1991)، آراء اصل المدینه الفاضله، چاپ ششم، بیروت: دارالمشرق.
-         فی، برایان (1383)، پاردایم­شناسی علوم‌انسانی، ترجمۀ مرتضی مردیها، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
-         کلینی، محمد بن یعقوب (١٣٦٥)، الکافی، تهران: دارالکتب الإسلامیه.
-         لیتل، دانیل (1373)، تبیین در علوم‌اجتماعی: درآمدی به فلسفۀ علم­الاجتماع، ترجمۀ عبدالکریم سروش، تهران: مؤسسۀ فرهنگی صراط.
-         مجلسى، محمد باقر (بى‌تا)، بحارالانوار ج 2، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
-         مجلسی، محمدباقر (١٤٠٤ه ق)، مرآةالعقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق و مصحح: سـیدهاشـم رسـولی، تهران: دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم.
-         مصباح یزدی، محمد تقی (1368)، جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن، تهران: سازمان تبلیغات اسلامی.
-         مطهری، مرتضی (1375)، مقدمه­ای بر جهان­بینی اسلامی(5) جامعه و تاریخ، قم: انتشارات صدرا.
-         مطهری، مرتضی (1389)، مجموعه آثار، ج13، تهران، صدرا.
-         مطهری، مرتضی (1389)، جامعه و تاریخ، تهران: صدرا.