مشارکت شهروندان در مدیریت شهری مطابق نگاه علامه طباطبائی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه هنر اسلامی تبریز

چکیده

با توجه به جایگاه مشارکت در مدیریت شهری توجه به این مفهوم، لازم و ضروری هست. مدیریت شهری ‏در ایران در رابطه متقابل و ارگانیک با برنامه ریزی شهری نیست. متأسفانه در کشور ما اکثر اقدامات مدیریت ‏شهری، از بالا و از بیرون انجام شده که اکنون نیاز به حرکتی از پایین و از درون، برای بومی شدن آن‌هاست. ‏حال با توجه پتانسیل‌ها و همچنین چالش‌های پیش روی مشارکت مردم در ایران و وجود اشخاصی همچون ‏علامه طباطبائی که در این زمینه اظهار نظر جامع و کاملی دارند؛ می‌توان از وجود چنین افرادی برای بومی ‏سازی مفهوم مشارکت در ایران بهره جست. در این مقاله سعی گردیده است تا مفهوم مشارکت در مدیریت ‏شهری را از نظریات علامه طباطبائی تبیین نمود. به همین منظور ابتدا به تحلیل و بررسی نقش مشارکت در ‏مدیریت شهری پرداخته ایم و در ادامه به تبیین نظریات علامه طباطبائی در مورد مشارکت شهروندان و نقش ‏آنان در حکومت از نظر علامه طاطبائی اشاره کرده ایم. سپس نقش حکومت در جامعۀ اسلامی را بیان شده ‏است و به این نتیجه رسیده‌‌ایم که از دیدگاه علامه طباطبایی نه‌تنها شهروندان می‌توانند در مدیریت شهر نقش ‏داشته باشند،‌ بلکه مردم نسبت به مدیریت شهری دارای حق هستند و به‌گونه‌ای وظیفه شرعی و الهی مردم و ‏شهروندان است که در مدیریت شهری نقش داشته باشند. به‌عبارتی‌دیگر اگر مردم به‌صورت مستمر در مدیریت ‏شهری نقش نداشته باشند وظیفه دینی و شرعی خود را انجام نداده‌اند.‏

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Citizen Participation in Urban Management according to Allameh Tabataba'i's View

نویسندگان [English]

  • mohammad taghi pirbabaii
  • JAVAD Rahmani

Tabriz Islamic Art University

چکیده [English]

ue to the participation in the conception of urban management, is necessary .Urban management in Iran is not in the ‎interaction of organic with urban planning.Unfortunately, in our country, most ‎of Proceedings of the urban management‏,‏‎ had down from above and out Which ‎now need to move from the bottom and inside, to get their own native. Now, ‎given the potential and altho challenges facing public participation in Iran and ‎there are people like that in this Allama Tabatabai who have comprehensive and ‎complete comment; Can be used to localize the concept of participation in Iran ‎by existence Such people. For this purpose, in this article was being tried to ‎explain the concept of participation in urban management bu use the Allameh ‎Tabatabai's views. For this purpose, first, we analyze the role of partnerships in ‎urban management And Then, using a theory by use of credit perceptions views ‎of Allameh Tabatabai noted to explain the Allameh Tabatabai views about ‎citizens participation and their role in the government. Then we have described ‎the role of government in society's and reached the conclusion that the views ‎Tabatabai, In other words, if people are not continuous urban management, ‎religious and legal duty to have done. In fact, the right and duty of the people to ‎the city and its municipal administration enjoining good and forbidding wrong ‎is like.‎

کلیدواژه‌ها [English]

  • participation
  • Urban Management
  • Islamic
  • Allameh Tabatabai
  • Guardianship
-   تقوایی، مسعود و همکاران (1388)، «تحلیلی بر سنجش عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در مدیریت‌شهری- مطالعه موردی: منطقه 4 شهر تبریز»، مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، سال اول، شمارۀ دوم: 19-36.
-      پولات اوغلو، ایکوت (1380)، «حکومت محلی در ترکیه نیازمند اصلاحات»، ماهنامه شهرداری‌ها، سال دوم، شمارۀ 24، تهران : 43-46.
-      بوذری‌نژاد و مرندی، یحیی و الهه (1394)، «نظریۀ اعتباریات علامه‌طباطبائی و نظام حقوق-سیاسی جامعه»، فصلنامه مطالعات حقوق عمومی، دورۀ 45، شمارۀ 1: 107-122.
-      تهرانی، مجتبی (1387)، کیش پارسایان، تحقیق و تنظیم: علی‌اکبر رشاد، انتشارات سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی.
-      خسروپناه، عبدالحسین (1390)، علامه‌طباطبائی فیلسوف علوم انسانی-اسلامی، جلد 2، انتشارات سازمان پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی: تهران.
-      داداش­پور، هاشم (1380)، «مدیریت‌شهری؛ اهداف و راهبردها»، مجلۀ تدبیر، شمارۀ 120: 86-89.
-      رحمانی، جواد و همکاران (1393)، «تبیین مفهوم مشارکت شهروندی در مدیریت‌شهری از دیدگاه علامه‌طباطبائی»، دو فصلنامه اسلام و مدیریت، سال 3، شمارۀ 6: 163-180.
-      رخشاد، محمدحسین (1385)، در محضر علامه طباطبایی، سماء قلم: قم.
-      رضادوست، کریم و همکاران (1388)، «بررسی عوامل مؤثر در مشارکت اجتماعی شهروندان جامعه شهری شهر ایلام»، جامعه‌شناسی کاربردی، سال بیستم - شمارۀ 3: 97-110.
-      رضایی، عبدالعلی (1375)، «مشارکت اجتماعی؛ وسیله یا هدف توسعه»، مجلۀ اطلاعات سیاسی اقتصادی، شمارۀ 109 و 110: 54-63.
-      ستاری ساربانقلی و ذبیحی، حسن و حسین (1388)، «نگرشی بر مفاهیم مدیریت‌شهری حضرت رسوال اکرم (ص) در شهر مدینه تجلی زیبای مدیریت‌شهری در شهر اسلامی»، مجله فراسوی مدیریت، دورۀ سوم، شمارۀ 10: 105-146.
-      سعیدی، عباس (1388)، دانشنامه مدیریت‌شهری و روستایی، تهران: سازمان شهرداری­ها و دهیاری‌های وزارت کشور.
-      سلیمی، فاطمه (1389)، «مشارکت اجتماعی در مدرسه»، مجله رشد آموزش علوم‌اجتماعی، دورۀ 13، شمارۀ 3: 58-63.
-      شادی‌طلب و کمالی، ژاله و افسانه (1381)، «مشارکت اجتماعی زنان»، مجله پژوهش زنان، شمارۀ 4: 26-52.
-      شعاری‌نژاد، علی اکبر، (1390)، فلسفه آموزش و پرورش، تهران: انتشارات امیرکبیر.
-      شیعه، اسماعیل (1382)، «لزوم تحول مدیریت‌شهری در ایران»، مجله جغرافیا و توسعه، شمارۀ 1: 37-62.
-      صرافی، مظفر (1379)، «مفهوم و مبانی مدیریت‌شهری»، فصلنامه مدیریت‌شهری، سال اول، تابستان، شمارۀ 2: 68-81.
-      طباطبایی، سید محمدحسین (1371)، مجموعۀ مقالات و پرسشها و پاسخ ها، به‌کوشش و مقدمۀ سید هادی خسروشاهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلام.
-      طباطبایی، سید محمدحسین (بی تا – الف)، اصول فلسفه و روش رئالیسم، جلد 2، مقدمه و پاورقی به قلم استاد شهید مرتضی مطهری: قم، انتشارات صدرا.
-      طباطبایی، سید محمدحسین (بی‌تا – ب)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: منشورات جامعۀ المدرسین فی‌الحوزۀ العلمیۀ فی‌القم المقدسه.
-      طوسی، محمدعلی (1370)، مشارکت در مدیریت و حاکمیت، جلد اول، تهران: مرکز آموزشی مدیریت دولتی.
-      قرائتی، محسن (1378)، تفسیر نور، جلد اول، انتشارات مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن، چاپ دوم.
-      قدیری، لقمان (1390)، بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر مشاکرت اجتماعی دانشجویان (مطالعه موردی دانشجویان دانشگاه شیراز)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.
-      عباسی، رقیه (1387)، «بررسی فرایند مشارکت شهروندان در اداره شهرهای ایرانی»، اولین همایش سراسری علمی و دانشجویی جغرافیا، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح، تهران.
-      علفیان، مسعود (1378)، «مشارکت و دیدگاه نو در مدیریت‌شهری»، اولین همایش مدیریت توسعۀ پایدار در نواحی شهری، تبریز.
-      علوی تبار، علیرضا (1379)، بررسی الگوی مشارکت شهروندان در اداره امور شهرها (تجارب جهانی و ایران)، جلد دوم، تهران: سازمان شهرداری‌های کشور.
-      مجموعۀ مقالات و پرسش‌ها و پاسخ‌ها (1371)، به کوشش و مقدمۀ سید هادی خسروشاهی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
-      محسنی، رضاعلی (1383)، «جنبه‌های اجتماعی مدیریت کلان شهرها با تأکید بر مشارکت شهروندان»، فصلنامه مدیریت فردا، سال دوم، شمارۀ 7 و 8: 83-90.
-      مرکز مطالعات برنامه‌ریزی کشور (1379)، «بررسی موردی وظایف و اختیارات شهرداری‌ها»، فصلنامه مدیریت‌شهری، شمارۀ دوم: 52-67.
-      مظاهری، محمد مهدی (1384)، «انسان، جامعه و حکومت اسلامی در نگاه علامه‌طباطبائی»، پژوهش دینی، شمارۀ یازدهم: 213-230.
-      مکارم شیرازی، ناصر، (1387)، تفسیر نمونه، انتشارات دارالکتب السلامیه.
-      موسوی، سید علی (1375)، «مبانی دینی و فرهنگ سیاسی مشارکتی»، مجله نقد و نظر، شمارۀ 7 و 8، تابستان و پاییز: 86-111.
-      وحیدا، فریدون و محسن نیازی (1383)، «تأملی در مورد رابطه بین ساختار خانواده و مشارکت اجتماعی در شهر کاشان»، مجله نامه علوم‌اجتماعی، شمارۀ 23: 117-146.
-      یزدانی مقدم، احمدرضا (1387)، «بررسی مقایسه­ای حکومت و مصلحت در اندیشه امام خمینی و علامه‌طباطبائی»، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات انقلاب اسلامی، شمارۀ 14، پاییز: 163-168.
-      یزدانی مقدم، احمدرضا (1388)، «مردم‌سالاری دینی در پرتو نظریۀ ادراکات اعتباری علامه‌طباطبائی»، مجله حکومت اسلامی، سال چهاردهم، شمارۀ اول، بهار: 132-154.
-      یغفوری و رفیعیان، حسین و سجاد (1394)، «بررسی عملکرد مدیریت‌شهری در رابطه با مشارکت شهروندان در امور شهری (مورد شهر فسا)»، مجله مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه ای، سال هفتم، شمارۀ بیست و هفتم: 81-100.
-      Brown, Rebecca, and Harris, Glenn (2005), "Co Management of Wildlife Corridors: The Case for Citizen Participation in the Algonquin to Adirondack Proposal", Journal of Environmental Management, No, 74, PP: 97-106.
-      Chakarbarty, B.K, (2001), urban management (concepts, principles, techniques and education).
-      Finger, A. Finger, M (2002), "Social factors enabling local people's participation in integrated management planning in the context of forested mountain territories", proceeding of the research course “the formulation of integrated management plans for mountain forests” Bardonecchia, Italy.
-      Glass, James J. (1979). “Citizen Participation in planning; the Relationship between objectives and techniques", APA Journal, vol, 45, No.2: 180-189
-      Howell S Baum, (2015), Citizen Participation, International Encyclopedia of the Social & Behavioral Sciences, 2nd edition, Volume 3.
-      Momeni and Shamskooshki and Javadian, Mostafa and Hanieh and Marjan (2011), “Application of neighborhoods council associations in sustainable urban management based on citizen participation”, 2011 International Conference on Green Buildings and Sustainable Cities, Procedia Engineering 21: 65-71.
-      Morgan,T.M (2003), Environmental Health, Wadsworth, Canada.
-      Schumacher, Ernst Friedrich (2009), Small Is Beautiful. Translated by Ali Ramin, Fifth Edition, Tehran: Soroush Press.
Veronica G. Caparas & Agrawal, Maria and Anand (2016), "Why Citizens Participate in Local Governance: A Case of Two Philippine LGUs", International Journal of Public Administration: 952-962.