چالش های خاستگاه جهان بینی سبک زندگی در جامعه شناسی پییر بوردیو با فطرت و زیست مؤمنانه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری

2 استادیار

چکیده

بنابر مواضع جهان­بینی دنیای مدرن، بسیاری از جامعه­شناسان تلاش کرده­اند تا فهم خود از جهان اجتماعی و کنش انسانی را فرمول­بندی کنند. پی­یر بوردیو، به­عنوان یکی از با نفوذترین جامعه­شناسان فرهنگی متأخر، مدعی است که می­توان پیچیدگی منطق عینی و ذهنی مندرج در سبک زندگی عاملان اجتماعی را بر اساس فرمول و مدل تحلیلی معینی منکشف نمود. این مقاله تلاش می­کند تا با استعانت از نظریۀ فطرت شهید مطهری و روش پژوهش اسنادی، مهم­ترین چالش­های آن ادعا را با فطرت و زیست مؤمنانه آشکار سازد. مدل بوردیو به دلیل اتخاذ موضع چشم­اندازگرایی به­نوعی نسبی­انگاری در مقوله­های فرهنگ، اخلاق و بسیاری از عوامل اجتماعی مانند جنسیت منتج شده است. جامعه و طبقه نیز مقدم بر فطرت انسانی و هویت اصیل او انگاشته شده­اند. همچنین، به دلیل قبول منطق منفعت، نمی­توان از مفاهیمی همچون ساده­زیستی، قناعت، عزت نفس، خودِ واقعی، مرز میان امر حق و امر باطل و آزادی همراه با مسئولیت­پذیری سراغی گرفت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Some challenges of the origin of life style worldview in Bourdieu’s sociology versus Fetrat & faithful life

نویسندگان [English]

  • iman erfanmanesh 1
  • hosein bostan 2
1 دانشگاه تهران
2 پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
چکیده [English]

Taking into account the standpoints of the modern worldview, most of sociologists have tried to formulize their own understanding of social world and human action. Pierre Bourdieu, as one of the most influential cultural sociologists, claims that, using a specific analytic model and formula, it is possible to reveal the complexity of the objective and subjective logic contained in the social actors’ life style. Using the theory of Fetrat developed by martyr Motahhari and applying documentary research method, this article tries to explore the most important challenges of the Bourdieu’s claim versus Fetrat and faithful life. Due to adherence to perspectivism, Bourdieu’s model results in relativism with regard to some elements including culture, ethic, and many social factors such as gender. Moreover, the society and social class have been supposed to take precedence over human Fetrat and genuine identity. In addition, owing to adoption of the profit logic, one cannot find such concepts as simple living, contentment, self-respect, the real self, the border between truth and falsehood, and the freedom along with responsibility.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Bourdieu
  • habitus
  • life style
  • sociology
  • Culture
  • martyr Motahhari
  • Fetrat
-          الیوت، آنتونی و ترنر، برایان (1390)، برداشت­هایی در نظریۀ اجتماعی معاصر، ترجمۀ فرهنگ ارشاد، تهران: جامعه­شناسان.

-          برت، پاتریک (1389)، نظریه­های جامعه­شناسی در قرن بیستم، ترجمۀ محمد خانی، تهران: رخ­داد نو.

-          بستان(نجفی)، حسین (1390)، گامی به سوی علم دینی، جلد 2(روش بهره­گیری از متون دینی در علوم اجتماعی)، قم: حوزه و دانشگاه.

-          بلیکی، نورمن (1392)، استراتژی­های پژوهش اجتماعی، ترجمۀ هاشم آقابیگ­پوری، تهران: جامعه­شناسان.

-          بوردیو، پی یر (1391)، تمایز: نقد اجتماعی قضاوت­های ذوقی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: ثالث.

-          پارسانیا، حمید (1383)، هستی و هبوط: انسان در اسلام، تهران و قم: معارف.

-          پارسانیا، حمید (1390)، روش­شناسی انتقادی حکمت صدرایی، قم: کتاب فردا.

-          پارسانیا، حمید (1392)، «نظریه و فرهنگ: روش­شناسی بنیادین تکوین نظریه­های علمی»، راهبرد فرهنگ، شمارۀ 23: 28-7.

-          پازوکی، شهرام (1379)، «دکارت و مدرنیته»، فلسفه، شمارۀ 1: 180-171.

-          چالمرز، آلن فرانسیس (1389)، چیستی علم: درآمدی بر مکاتب علم­شناسی فلسفی، ترجمۀ سعید زیباکلام، تهران: سمت.

-          دورانت، ویلیام جیمز (1387)، تاریخ فلسفه، ترجمۀ عباس زریاب، تهران: علمی و فرهنگی.

-          ریتزر، جرج (1386)، نظریۀ جامعه­شناسی در دوران معاصر، ترجمۀ محسن ثلاثی، تهران: علمی.

-          ریتزر، جرج (1389)، مبانی نظریۀ جامعه­شناختی معاصر و ریشه­های کلاسیک آن، ترجمۀ شهناز مسمی­پرست، تهران: ثالث.

-          سیدمن، استیون (1390)، کشاکش آرا در جامعه­شناسی، ترجمۀ هادی جلیلی، تهران: نی.

-          عرفان­­منش، ایمان و جمشیدیها، غلامرضا (1393)، «رابطۀ علوم انسانی اجتماعی با گفتمان و الگوی اسلامی ­ایرانی پیشرفت»، معرفت فرهنگی اجتماعی، شمارۀ20: 24-5.

-          عرفان­منش، ایمان و صادقی فسایی (1394)، «مبانی روش­شناختی روش پژوهش اسنادی در علوم اجتماعی»، راهبرد فرهنگ، شمارۀ 29: 91-61.

-          غفاری، حسین و مقدم، غلام­علی (1389)، «فطرت و نقش آن در معرفت دینی»، آموزه­های فلسفۀ اسلامی، شمارۀ 9: 120-97.

-          قیوم­زاده، محمود (1385)، «بررسی نظریه­های جامعه­شناسی در جامعه­شناسی دینی و قرآنی»، علوم اسلامی، شمارۀ 2: 124-97.

-          گاردنر، ویلیام (1386)، جنگ علیه خانواده، ترجمۀ معصومه محمدی، تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات زنان.

-          مارکس، کارل (1381)، دربارۀ مسئلۀ یهود و گامی در نقد فلسفۀ حق هگل، ترجمۀ مرتضی محیط، تهران: اختران.

-          مارکس، کارل ؛ انگلس، فردریش ؛ پلخانف، گئورگی (1389)، ایدئولوژی آلمانی، ترجمۀ پرویز بابایی، تهران: چشمه.

-          متیوز، اریک (1391)، فلسفۀ فرانسه در قرن بیستم، ترجمۀ محسن حکیمی، تهران: ققنوس.

-          مطهری، مرتضی (1387)، مجموعه آثار، جلدهای 2، 3، 7، 13، 14، 15، 20، 22، 24 و 27، قم: صدرا.

-          مگی، براین (1392)، سرگذشت فلسفه: داستان جذاب 2500 سال فلسفۀ مغرب زمین، از یونان باستان تا کنون، ترجمۀ حسن کام­شاد، تهران: نی.

-          هاشمی، سید حسین (1378)، «مطهری و فطرت در قرآن»، پژوهشهای قرآنی، شمارۀ 17و18: 55-30.

-          هالینگ دیل، رجینالد جان (1385)، تاریخ فلسفۀ غرب، ترجمۀ عبدالحسین آذرنگ، تهران: ققنوس.

-          Calhoun, C.& et al. (2004), Contemporary Sociological Theory, U.K: Blackwell.

-          Foucault, M. (1977), Language, Counter-memory, Practice: Selected Essays & Interviews by Michel Foucault, Bouchard, ed. Ithaca, NY: Cornell University.

-          Foucault, M. (1980), Power/Knowledge, Sussex: Harvester.

-          Gutting, G. (2006), The Cambridge Companion Foucault, Cambridge: Cambridge University.

-          Hammersley, M. (1992), What’s Wrong with Ethnography, London: Routledge.

-          Jenks, Ch. (1998), Core Sociological Dichotomies, London: Sage.

-          Tavakol, M. (1987), Sociology of Knowledge: Theoretical Problems, New Delhi: Sterling.