بررسی تحولات اندیشه دولت اسلامی نزد اخوان‌المسلمین از آغاز جنبش تا پس از انقلاب 2011 مصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق دانشگاه تهران

2 دکترای حقوق عمومی دانشگاه تهران

چکیده

در اختیار گرفتن قدرت توسط اخوان‌المسلمین پس از انقلاب در مصر و داشتن نقشی مؤثر در تصویب قانون اساسی 2012 مصر موجب گردید موضوع اندیشه دولت اسلامی اخوان‌المسلمین مورد توجه محافل مختلف رسانه‌ای و علمی قرار گیرد. همین مسئله، انجام پژوهشی درباره این موضوع را ایجاب کرد. پرسش پژوهش حاضر این است که نظریه دولت اسلامی در اندیشه سیاسی اخوان‌المسلمین چیست و از آغاز تأسیس جنبش تا سال‌های نزدیک به انقلاب و پس از آن چه تحولاتی یافته است؟ بدین ترتیب دولت اسلامی مطلوب اخوان‌المسلمین در زمان حاضر، شناسایی و معرفی می‌شود تا بر اساس آن بتوان در خصوص عملکرد اخوان به‌ویژه در حوزه تدوین قانون اساسی به تحلیلی درست و مبتنی بر واقعیت در حوزه عمل در دوره پس از انقلاب پرداخت که به نوعی عرصه تبدیل شعارها به واقعیت‌ها است. بر اساس یافته‌های پژوهش حاضر می‌توان بیان کرد که به دنبال تحولات ایدئولوژیکی اخوان در طول حیات خود، همراه با تغییر نگاه به مفهوم دولت، چگونگی اجرای شریعت و اسلامی نمودن قوانین در جامعه نیز در اندیشه اخوان دچار تحول شده است. از این رو، با اهمیت یافتن نقش و جایگاه اصول دموکراتیک در مفهوم دولت اسلامی در اندیشه اخوان‌المسلمین، مسئله اسلامی نمودن قوانین در جامعه و تعیین نهادی حاکمیتی مبتنی بر قانون اساسی برای تطابق مصوبات مجالس با شریعت اسلامی، ذیل رعایت اصول دولت دموکراتیک مدنی و دفاع از استقلال نظام حقوقی سکولار قرار می‌گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

The survey of theory of islamic state in muslim brotherhood

نویسندگان [English]

  • Firouz Aslani 1
  • Elahe Marandi 2

چکیده [English]

Power of the Muslim Brotherhood after Egypt’s revolution of 2011 and effective role in the approval of the constitution in 2012 ,led to be considered the idea of an Islamic state by the various media and academic circles .
This issue has necessitated need for research on this topic with a focus on the question: what is the Idea of an Islamic state in the Muslim Brotherhood's political thought? And What has developments since the start of the movement so far? According to this study it can be stated, with respect to the ideological development of the Brotherhood had during his life, with changes in the concept of state , Muslim thought about How to implement Sharia law has been transformed. Hence with highlighting the role of democratic principles in concept of an Islamic state, the Muslim Brotherhood shifted toward greater acceptance of the current structures for regulating the application of sharia and also shifted toward greater acceptance of the locus of legal authority lying in the state itself and in the Supreme Constitutional Court .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key words: Constitution
  • Egypt
  • Islamic state
  • Muslim Brotherhood
  • Revolution of 2011
  1. الاخوان المسلمون(2007)، برنامج حزب الاخوان المسلمین، اصدارالاول، بازیابی‌شده در 26/11/93 ،http://www.ikhwanwiki.com/index.php?title
  2. ابراهیم علی، حیدر(1999)، التیارات الاسلامیه و قضیه الدیمقراطیه، بیروت: مرکز دراسات الوحده العربیه.
  3. جریده الاخوان المسلمین(1352 ه.ق)، شماره 28و 29، سرمقاله.
  4. الجندی، انور(1389)، امام حسن البنا شهید و منادی بیداری، ترجمه مصطفی اربابی، تهران: نشر احسان.
  5. الحسینی، اسحاق موسی(1387)، اخوان المسلمین بزرگ‌ترین جنبش اسلامی معاصر، ترجمه سید هادی خسروشاهی، تهران: انتشارات اطلاعات.
  6. الفراء، محمد بن الحسین(1406ق) الاحکام السلطانیه،قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
  7. جاوید، محمد جواد؛ جواهری طهرانی، محمد (1387)، از طریقیت تا موضوعیت الفاظ فیلولوژی یا فقه اللغه دولت در حقوق اساسی و علوم سیاسی، پژوهش نامه علوم اسلامی، دوره 9، شماره 27، تابستان 1387، صفحه 99-128.
  8. خسروشاهی، سید هادی(1392)، اخوان المسلمین چه می گویند و چه می‌خواهند؟، تهران: موسسه بوستان کتاب.
  9. دکمجیان،هرایر (1390)، جنبش‌های اسلامی معاصر در جهان عرب، ترجمه حمید احمدی، تهران: انتشارات کیهان.
  10. رادگودرزی، معصومه (1392)، سیر تحول ایدئولوژیک اخوان المسلمین مصر و چالش‌های پیش رو، فصلنامه پژوهش‌های بین الملل، دوره نخست، شماره هفتم، صص 183-149.
  11. رزق، جابر (1384)، دین و دولت در اندیشه شهید حسن البناء، ترجمه محمد جواد حجتی کرمانی،تهران: انتشارات اطلاعات.
  12. سوزنگر، سیروس(1383)،اندیشه‌های سیاسی سید قطب، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  13. سوزنگر، سیروس(1390)، سید قطب، اندیشه سیاسی متفکران مسلمان، (جلد چهاردهم، صص398-362)، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  14. علیپور، عفت(1388)، اندیشه سیاسی سید قطب، تهران: نشر احسان.
  15. غلیون، برهان (1993)، نقد السیاسه؛ الدوله و الدین، بیروت: الموسسه العربیه للدراسات و النشر.
  16. قاضی، سید ابوالفضل(1383)، حقوق اساسی و نهادهای سیاسی، تهران: نشر میزان.
  17. 17.  قرضاوی، یوسف(1390)، فقه سیاسی،تهران: نشر احسان.
  18. قطب، سید (1378)، نشانه‌های راه، محمود محمودی، تهران: نشر احسان.
  19. قطب، سید(1975م/ 1395ه)، العدالة الاجتماعیة فی الاسلام ، بیروت: دارالشروق.
  20. کعبی، عباس؛ سیدحجت الله علم الهدی؛ علی فتاحی زفرقندی (1391)، تحلیل و بررسی قانون اساسی مصر )2013 میلادی، فصلنامه بررسی‌های حقوق عمومی، سال اول، شماره اول، صص67-97.
  21. لیا، برونیار (1388)، جمعیت اخوان المسلمین مصر، ترجمه عبدالله فرهی، تهران: پژهشکده تاریخ اسلام.
  22. مرادی، مجید(1381)، نظریه دولت در اندیشه سیاسی حسن البناء، فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم (ع)، سال پنجم، شماره نوزدهم.
  23. 23.    Al-Banna,Hassan(1978),Five Tracts Of Hassan Al-banna: A Selection from theMajmu at Rasail al-Imam al-Shahid Hasan al -Banna, translated and annotated by Charles Wendell. Berkeley: University of California Press.
  24. 24.    Bruce Rutherford(2008),Egypt after Mubarak: Liberalism, Islam, and Democracy in the Arab World ,Princeton:Princeton University Press..
    1. Muslim Brotherhood(2011), Election Program.The Freedom and Justice Party, retrieved  from: http://fjponline.com/view.php?pid=80
    2. Scott , Rachel M(2012), What Might the Muslim Brotherhood Do with al-Azhar? Religious Authority in Egypt, Die Welt des Islams 52 .131-165.

سایت‌های اینترنتی

                                                          http://www.freemuslims.org/document.php?id=462

www.islamonline.net, October 9, 2007