سنتهای فکری و تاریخی و تمدنی تفکر اجتماعی مسلمین
سینا شیخی؛ حسین کچویان
چکیده
گلستان سعدی با برخورداری از بیشترین تعداد ضربالمثل فارسی نسبت به یک اثر و کتاب اصلی آموزشی در مکتبخانههای ایران برای قرون متمادی، نقشی مهم در شکلگیری اخلاق اجتماعی ایرانیان داشته است. در این مقاله با روش دادهبنیاد اخلاق اجتماعی سعدی در کتاب گلستان بررسی شده و مفهوم خدمت به خلق به عنوان تیپ اخلاقی به دست آمده است. سعدی را باید ...
بیشتر
گلستان سعدی با برخورداری از بیشترین تعداد ضربالمثل فارسی نسبت به یک اثر و کتاب اصلی آموزشی در مکتبخانههای ایران برای قرون متمادی، نقشی مهم در شکلگیری اخلاق اجتماعی ایرانیان داشته است. در این مقاله با روش دادهبنیاد اخلاق اجتماعی سعدی در کتاب گلستان بررسی شده و مفهوم خدمت به خلق به عنوان تیپ اخلاقی به دست آمده است. سعدی را باید یکی از بزرگترین معماران «اخلاق خدمت» در ادبیات فارسی دانست. او با مهارتی کمنظیر، مفاهیم عرفانی و اخلاقی را در قالب نثر و نظم، به بیانی ساده و ماندگار برای عموم مردم عرضه کرده است. نگرش عرفانی–اخلاقی به «خدمت به خلق» که در آثار سعدی و سنت عرفان اسلامیایرانی مشاهده میشود، تنها یک آموزه معنوی نیست؛ بلکه تأثیرات اجتماعی و اخلاقی عمیقی بر ساختار و پویایی جامعه داشته است. این تأثیرات را میتوان در سه حوزه اصلی عنوان کرد: تقویت همبستگی اجتماعی، کاهش نابرابری و بیعدالتی، و شکلدهی به روح جمعی جامعه. خدمت به خلق که نقشی مهم در تاریخ ایران داشته است، همراه با فرهنگسازی و ساختارسازیهای متنوع و متکثری بوده که وقف، خانقاه، خمس و زکات نمونههای بارز آن هستند. خدمت به خلق در اندیشه سعدی نوعی همبستگی میان افراد جامعه ایجاد میکند که متمایز از همبستگیهای سطحی و منفعتطلبانه دنیای نئولیبرال است و به نحوی با دیدن دیگری به عنوان خود، همبستگی حقیقی در جامعه ایجاد میکند؛ نه همبستگی مبتنی بر منفعت بردن خویش و استفاده از دیگری برای خود.
بازخوانی و تفسیر ایدههای متفکران شاخص مسلمان
عباسعلی رسولی؛ عباس صالحی نجف آبادی
چکیده
هدف اصلی این مقاله تبیین و تحدید قدرت و نهایتا مهار آن از نگاه سعدی در دو بخش نصیحه الملوک و در باب سیرت پادشاهان کتاب گلستان و بیان ویژگی های حکمرانی خوب است. پرسش اصلی آن ا ست که سعدی با چه روشهایی سعی کرده تا از گسترش استبداد وفساد حاکمان مطلق العنان جلوگیری کرده وفشار بر مردم گرفتار استبداد را کاهش دهد. با بررسی صورت گرفته مشخص گردید ...
بیشتر
هدف اصلی این مقاله تبیین و تحدید قدرت و نهایتا مهار آن از نگاه سعدی در دو بخش نصیحه الملوک و در باب سیرت پادشاهان کتاب گلستان و بیان ویژگی های حکمرانی خوب است. پرسش اصلی آن ا ست که سعدی با چه روشهایی سعی کرده تا از گسترش استبداد وفساد حاکمان مطلق العنان جلوگیری کرده وفشار بر مردم گرفتار استبداد را کاهش دهد. با بررسی صورت گرفته مشخص گردید که سعدی به عنوان اندیشمندی آگاه و با بهره گیری از میراث اسلامی ، ایرانی نظرات بی بدیلی در باب استفاده ی ابزاری از قدرت و فساد حاکمان عرضه کرده و به خصوص راهکار های علمی و عملی مفیدی برای نظارت و کنترل قدرت مدیران جامعه عرضه کرده است. سعدی توزیع عادلانه قدرت و ثروت را تنها راه رسیدن به عدالت می داند و توصیه های اخلاقی ادیان در رسیدن به این مهم را با زبانی ساده بیان و از آن دفاع می کند. پژوهش پیش رو به شیوه ی تحلیلی توصیفی به برخی از این ملاحظات مدنی و اجتماعی سعدی می پردازد.
