چکیده توسعه یعنی حرکت اجتماعی به سوی مطلوبیتها؛ به همین رو نمیتوان آن را بدون ورود به بحث اهداف و آرمانها دنبال کرد. یکی از مفاهیم و قالبهای مطرح در اندیشههای اجتماعی سَلَف، جامعة آرمانی بوده که در علوم اجتماعی جدید کمتر بدان پرداخته شده است. پرداختنِ به موضوع توسعه، آن هم با انگیزة رسیدن به الگوهای بومی، این اجازه و فرصت را به ما میدهد تا با نوعی سنتشکنی به سراغ آن سنت فکری برویم و منظور و فحوای آن را برای نیل به دیدگاه جدیدی دربارة توسعه وارسی نماییم. عطف توجه مقاله به مقولة غایات در توسعه، ما را به شش سنتشکنی در این موضوع وادار ساخته است: باز کردن پای مفهومِ «جامعة آرمانی» در بحث از اهداف توسعه، دفاع از «تلقی صراطی» از آن، تکمیل و ارتقای «شاخصهای توسعهیافتگی»، جداسازی طراحی الگو از مرحلة پیادهسازی توسعه، تغییر «مدخل ورود» برای طراحی و ارائة الگو و بالاخره، آشکار نمودن ظرفیتهای موجود در «اندیشة متفکرین مسلمان» برای اخذ ایدههایی در اینباره
