نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حمیدرضا صارمی ¹
• محبوبه مزارعی ²

¹ شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

² دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده

انسان از دیرباز در پی تصویر و تحقق جامعه‌ای ایده‌آل بوده که در آن عدالت، معنویت، آزادی و رفاه حاکم باشد. متفکران اسلامی، برخلاف برخی متفکران غربی، آرمانشهر را صرفاً امری خیالی نمی‌دانند؛ بلکه آن را امری تحقق‌پذیر می‌دانند. عبدالحسین صنعتی‌زاده کرمانی را می‌توان از نخستین نویسندگان یوتوپیایی‌نویس در ایران دانست. بررسی آرمانشهر از دید وی، ما را با تلاش‌های یک متفکر ایرانی در برقراری نسبت میان سنت و تجدد آشنا می‌سازد. این پژوهش با هدف واکاوی اندیشه‌های عبدالحسین صنعتی‌زاده کرمانی، به دنبال تبیینی جامع از آرمانشهر در بستر فرهنگ ایرانی- اسلامی است تا نشان دهد که ادبیات، همچون فلسفه و دین، می‌تواند بستر مناسبی برای بازسازی افق‌های تمدنی باشد. به منظور تبیین آرمانشهر از نگاه وی، از روش تحلیل روایت با خوانش موضوعی، مدل نظری اسپریگنز، و نرم‌افزار Maxqda، استفاده شده است. با توجه به بررسی‌های انجام شده و تحلیل سه اثر برجسته عبدالحسین صنعتی‌زاده کرمانی یعنی مجمع دیوانگان، رستم در قرن بیست و دوم و روزگاری که گذشت، می‌توان به این جمع‌بندی رسید که آرمانشهر از نگاه این اندیشمند مشروطه‌خواه ایرانی، جامعه‌ای است که در آن پنج محور بنیادین عقلانیت، عدالت، آزادی، طبیعت و آموزش به گونه‌ای هم‌افزا در کنار یکدیگر عمل می‌کنند تا زمینه‌ساز رشد مادی و معنوی بشر باشند.

کلیدواژه‌ها

• عبدالحسین صنعتی‌زاده کرمانی
• آرمانشهر
• تحلیل روایت
• مجمع دیوانگان
• رستم در قرن بیست و دوم

موضوعات

• بازخوانی و تفسیر ایده‌های متفکران شاخص مسلمان

عنوان مقاله [English]

Explaining Utopia from the Perspective of Abdolhossein Sanatizadeh Kermani

نویسندگان [English]

• Hamid reza saremi ¹
• Mahboobeh Mazarei ²

¹ urban planning, art and architecture faculty, tarbiat modares university, tehran, iran

² Ph.D. Student in Urban Planning, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

Since ancient times, human beings have sought to envision and realize an ideal society in which justice, spirituality, freedom, and prosperity prevail. Islamic thinkers, unlike some Western thinkers, do not regard utopia as a purely imaginary matter; rather, they consider it attainable. Abdolhossein San‘atizadeh Kermani can be considered one of the first utopian writers in Iran. Examining utopia from his perspective acquaints us with the efforts of an Iranian thinker to establish a relationship between tradition and modernity. This study, exploring the ideas of Abdolhossein San‘atizadeh Kermani, seeks to provide a comprehensive interpretation of utopia within the framework of Iranian-Islamic culture, in order to show that literature, like philosophy and religion, can serve as an appropriate ground for reconstructing civilizational horizons. To explain utopia from his viewpoint, methods of narrative analysis, thematic reading, Spriggans' theoretical model, and the software Maxqda have been employed. Based on the conducted examinations and the analysis of three prominent works of Abdolhossein San‘atizadeh Kermani -Majma-e Divanegan, Rostam in the 22nd Century, and Ruzegari ke Gozasht- it can be concluded that utopia, in the view of this Iranian constitutionalist intellectual, is a society in which the five fundamental pillars of rationality, justice, freedom, nature, and education function synergistically alongside each other to provide the foundation for both material and spiritual human development.

کلیدواژه‌ها [English]

• Abdolhossein Sanatizadeh Kermani
• Utopia
• Narrative Analysis
• Majma-e Divanegan
• Rostam in the 22nd Century