مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 Islamic-Iranian pattern of development from Ayatollah Khamenei's perspective الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت از منظر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای 9 35 71325 10.22059/jstmt.2018.71325 FA شعیب بهمن دکترای علوم سیاسی Journal Article 2018 10 21 The main purpose of this paper is to explore the indicators of the Iranian-Islamic model of development from Ayatollah Khamenei's perspective. It is attempted not to have any predisposition or hypothesis in advance. The research findings are based on an analysis of the supreme leader's statements, views and discussions on the Islamic-Iranian pattern of development. Our findings indicate that there are several factors contributing to the necessity of suggesting an Islamic-Iranian model of development. These factors are the inefficiencies of Western patterns of development (being one-dimensional concept, non-religious as well as the priority of worldly goals), the significance of providing indigenous and independent definition of development (not following Western patterns and theories of development sightlessly, taking out theoretical foundations and methods of realizing the needed pattern from Islamic sources, localizing experiences and achievements of other nations' theories and patterns, and planning in accordance with the cultural and historical features of Iran), and formulating a pattern based on indicators and principles of Islam (Monotheism, Resurrection, not separating this world and the other world, Islamic view on human development, government, justice and immaterial look at the economy). طرح الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت از سوی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، مباحث مختلفی را پیرامون ضرورت‌های طرح و تدوین چنین الگویی بوجود آورده است. با توجه به اهمیت بالای اندیشه‌های ایشان در مورد الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، بحث حاضر در پی پاسخگویی به این سوال اساسی است که «چه شاخص‌هایی در نگاه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای برای تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت وجود دارند؟» بنابراین هدف اصلی بحث، بررسی شاخص‌های تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت از منظر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای است. در این بحث سعی شده از آغاز پیش‌داوری و فرضیه‌ای تعیین نگردد. با این حال یافته‌های بحث که مبتنی بر تحلیل بیانات، نظرات و گفتمان مقام معظم رهبری درباره الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت است، حکایت از آن دارد که ناکارآمدی الگوهای غربی توسعه(مفهوم تک‌بُعدی، ماهیت غیر دینی و مادی و همچنین اهداف و آرمان‌های دنیوی)، ارایه تعریف بومی و مستقل از پیشرفت(عدم تبعیت بی چون و چرا از الگوها و نظریه‌های غربی توسعه، استخراج مبانی نظری و شیوه‌های تحقق الگو از منابع اسلامی، بومی‌سازی تجربه‌ها و دستاوردهای نظریه‌ها و الگوهای سایر ملل و طراحی متناسب با ویژگی‌های فرهنگی و تاریخی ایران) و تبیین الگویی مبتنی بر شاخصه‌ها و ارکان اسلامی(مسئله مبدأ، مسئله معاد، مسئله عدم تفکیک دنیا و آخرت، مسئله انسان و نگاه اسلام به انسان، مسئله حکومت، مسئله عدالت و نگاه غیرمادی به اقتصاد) از جمله عواملی هستند که تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت را از منظر حضرت آیت‌الله خامنه‌ای ضروری کرده‌اند.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71325_f66d06bdc71737a1ea43860e72f1cb1a.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 A comparative study of Soroush's and Shahid Motahhari's Perspectives on the concept of religious science مقایسه تطبیقی دیدگاه سروش و شهید مطهری پیرامون مختصات مفهومی علم دینی 37 70 71326 10.22059/jstmt.2018.71326 FA نوراله نورانی دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران حمید پارسانیا دانشیار دانشکده علوم اجتماعی تهران Journal Article 2019 03 11 After the Renaissance and the growth of empirical sciences in Europe, fundamental divisions emerged between the empirical sciences (empirical methods) and the church claims, which resulted in the European community voting for a conflict between science and religion. Given the dissemination of empirical sciences and their achievements in Islamic societies, this challenge has deepened and has involved thinkers and experts of this field. Shahid Morteza Motahari and Abdolkarim Soroush, as two prominent epistemologists in Iran, adopted contradictory positions regarding the conceptual aspects of religious science, which affected the subsequent intellectual currents. This study, based on three main questions, has comparatively analyzed the positions of these two thinkers on the nature of science, the method of science and possibility/impossibility of founding a religious science. As a result, since Soroush believes empirical science has an autonomous domain compared to other types of knowledge and its empirical method is based on the falsification logic, there is no possibility of establishing a religious science. On the contrary, according to Shahid Motahari, empirical science, as one type of knowledge, has a longitudinal relationship with other forms of knowledge. In his view, the method of science is empirical, and using logic of analogy and, if used in this way, and satisfies the individual and social needs of the Islamic society, and if, ultimately, targeted by Islam, can be considered as religious science and has religious authority. پس از رنسانس و رشد علم تجربی در اروپا، میان علوم تجربی(روش‌ تجربی) و مدعیات کلیسا(روش نقلی)، اختلافات بنیادینی شکل گرفت که در نتیجه آن جامعه اروپایی رای به تعارض میان علم و دین داد. با گسترش علوم تجربی و دستاوردهای آن به جوامع اسلامی این چالش به شکل عمیق‌تری شکل گرفت و متفکرین و صاحب‌نظران این حوزه را درگیر نمود. در ایران نیز استاد شهید مطهری و دکتر عبدالکریم سروش به عنوان دو صاحب‌نظر مهم حوزه معرفت‌شناسی، مواضع متضادی را در رابطه با مختصات مفهومی علم دینی اتخاذ نمودند که جریان‌های فکری پس از خود را متاثر ساخت. در این پژوهش، با اتکای بر سه پرسش اصلی، مواضع این دو متفکر پیرامون ماهیت(تعریف) علم، روش علم و امکان و امتناع تاسیس علم دینی به صورت تطبیقی مورد واکاوی قرار گرفته است. در نتیجه تحلیل صورت گرفته، مشخص شد، از آنجایی که از نظر سروش، علم تجربی دارای حوزه هم‌عرض و مستقلی نسبت به سایر اقسام معرفت است و روش آن نیز روش تجربی با اتکای بر منطق ابطال‌گرایی است، امکان تاسیس علم دینی وجود ندارد. در نقطه مقابل، از نظر شهید مطهری، علم تجربی به مثابه یکی از اقسام معرفت دارای ارتباط طولی با سایر اقسام معرفت است. از نظر ایشان، روش علم، روش تجربی مبتنی بر منطق قیاس بوده و در صورتی که این روش را بکارگیرد و برطرف‌کننده نیازهای فردی و اجتماعی جامعه اسلامی باشد و در نهایت از سوی اسلام هدف‌گذاری شود، علم دینی محسوب شده و حجیت دینی نیز دارد.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71326_027639e5960d2f07b1f195a44979fa89.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 Secularization and its social consequences in the teachings of the Qur'an دنیاگرائی و پیامدهای اجتماعی آن ، در آموزه‌های قرآن 71 95 71327 10.22059/jstmt.2018.71327 FA محمدباقر آخوندی عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه بیرجند Journal Article 2019 01 09 The Current Iranian society is confronted with many social, cultural and economic issues which is the result of being away from the healing Holy Quran. Nowadays, the problem is that some of the religious people are gradually moving away from religion, and in a coherent and integrated religious society, money, power, and reputation are replacing generosity, amenity, and anonymity, leading to a social breakdown. This article aims to find the most important cause of this condition by referring to the Quran verses, using qualitative research methods. The findings indicate that the process of "secularism" is the cause of the occurrence of the aforementioned situation. In the logic of the Qur'an, secular life can change the religious people from the main purpose of religion and turn toward the means and directions of secularism as a new goal. Secularism begins with slight neglect of the goal and gradually becomes a collective and often irreversible phenomenon. Among the implications of the secularism, one can refer to the defect in religious socialization, social deviation, social rupture, conflict with religion and religious people, and ultimately, the decline of religiosity. جامعه کنونی ایران با مسائل اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی زیادی روبه‌رو است که پیامد فاصله گرفتن از نسخه شفابخش قرآن مجید است.اکنون مسئله اینست که بخشی از دینداران بتدریج از دین فاصله گرفته و درجامعه منسجم و یکپارچه دینی، پول، قدرت و شهرت جایگزین سخاوت،خدمت و گمنامی می‌گردد که نتیجه آن گسست اجتماعی است. هدف این مقاله جستجوی مهمترین عامل بروز شرایط مزبور از طریق مراجعه به آیات قرآن و روش‌های کیفی تحقیق است.یافته‌ها نشان می‌دهد، فرآیند «دنیاگرائی»، عامل بروز وضعیت پیش‌گفته است. در منطق قرآن دنیاگرائی عبارت است از تغییرجهت دینداران از هدف اصلی دین و روی‌آوردن به ابزار و لوازم نیل به آن به عنوان هدفی جدید. دیناگرائی با اندکی غفلت از هدف آغاز و به تدریج به پدیده‌ای جمعی وعمدتا غیر قابل بازگشت تبدیل می‌شود. از جمله پیامدهای دنیاگرائی می‌توان به بروز نقص در جامعه‌پذیری دینی ، کجرفتاری و انحرف اجتماعی، گسست اجتماعی ، تضاد با دین و دینداران و نهایتا افول دینداری اشاره کرد.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71327_fd88c2bf8beee04c237607fe8138839d.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 The impact of urban land use on the development of Islamic values in Urmia city: the case of district one تأثیر استقرار کاربری های شهری در توسعه ارزشهای اسلامی در شهر ارومیه (مطالعه موردی: منطقه1 شهرداری ارومیه) 97 116 71328 10.22059/jstmt.2018.71328 FA اصغر عابدینی استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران مریم عبادی دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری دانشکده معماری، شهرسازی و هنر دانشگاه ارومیه Journal Article 2018 12 05 Islam as a complete way of life, while pays attention to the patterns of human behavior, is also concerned with his/her habitats or a place for living and working. In other words, Islam has created an inseparable link between wordily and spiritual life. Therefore, designing and the location of the most important public places of an Islamic city such as mosques, schools, and even the market and green spaces, regardless of providing livelihoods, invites citizens to attend the mentioned places. Accordingly, the design of every urban space in accordance with the religious worldview must be in a way that prevents the neglect of the remembrance of God and helps an individual to fulfill the obligatory duties and observe the recommended religious values. The present paper examines the impact of urban land use (mosque, school, store and housing) on the development of Islamic values (security, peacefulness, spirituality, justice and social interactions) in the district one of Urimia municipality, which has some favorable conditions (in terms of per capita space of land use and having an urban new area).The research method is descriptive-practical and data collection is library-base, besides the usage of a questionnaire. Based on our results, there is a meaningful relationship between the location of public places and Islamic values. In terms of regression analysis, neighborhood has the highest and school has the lowest coefficient of determination in Islamic values. اسلام به عنوان یک شیوه کامل زندگی ضمن توجه به الگوهای رفتاری انسان به کالبد سکونتگاههای او که عرصه زیست و فعالیت هستند مورد توجه قرار داده و آرمانهای اسلامی را تعقیب می‌کند به طوری که پیوند جدایی ناپذیری بین زندگی مادی و معنوی ایجاد کرده است. بنابراین در طراحی و قرارگیری مهم ترین فضاهای شهر اسلامی از جمله: مساجد، مدارس و حتی بازار و فضاهای سبز به عنوان فضاهایی که علاوه بر تامین معیشت، شهروندان را دعوت به حضور در آن مکان‌ها می‌کند به همین دلیل طراحی هریک از کاربری‌های شهری در راستای تحقق جهان‌بینی دینی باید به نحوی باشد که مانع غفلت از یاد خدا و فرد را در انجام واجبات و مستحبات و رعایت ارزش‌های دینی‌ یاری رساند. مقاله حاضر بررسی تاثیر کاربری‌های شهری (مسجد، مدرسه، فضا سبز، فروشگاه و مسکن) در گسترش ارزش‌های اسلامی (امنیت، آرامش، معنویت، عدالت و تعاملات اجتماعی) در منطقه 3 شهرداری ارومیه که شرایط مطلوبی (سرانه بالای کاربری‌ها و بافت جدید شهری) دارد می‌پردازد. روش تحقیق توصیفی- کاربردی و جمع آوری اطلاعات از نوع کتابخانه‌ای و پرسشنامه‌ای و جامعه آماری پژوهش جمعیت منطقه 1 شهرداری ارومیه می‌باشد که از طریق فرمول کوکران بدست آمده و در تحلیل از ضریب همستگی پیرسون، که با ضریب پیرسون 579/ و سطح معناداری کمتر از0.01 بین نحوه استقرار کاربری‌های شهری و ارزشهای اسلامی بیشترین همبستگی وجود دارد و براساس نتایج حاصل از تحلیل رگرسیونی محلات مسکونی بیشترین و مدرسه کمترین ضریب تعیین را در ارزش‌های اسلامی دارد.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71328_387508a0ad48e8cb78371ea8aa13f3ae.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 The status of social group in the Molavi's thought جایگاه و اهمیت گروه در اندیشه مولوی 117 137 71329 10.22059/jstmt.2018.71329 FA یوسف علی بیرانوند دانش آموختۀ دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان قاسم صحرائی دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران علی حیدری استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران Journal Article 2018 12 15 Human group is one of the most important social phenomena. Molavi in Masnavi, has repeatedly referred to the concept of social group and recommended group conduct to his disciples and audiences. What Molavi has stated about the group is highly dynamic and his ideas can be applied and localized as theoretical knowledge. In this paper, we attempt to study Molavi's views on the social group, using an analytical- descriptive method to address three questions; first, what are the criteria for forming a group? second, what are the benefits of a group? and third, what are the weaknesses of a group? After reviewing Molavi's verses cited in Masnavi, it can be concluded that from Molavi's view, similarity of a number of people result in formation of a social group and benefits of groups are necessity of crossing the path, obeying religious decrees, and overcoming disappointment. In addition, according to Molavi, vulnerabilities of a social group include disloyalty of members of the group, not having a holy purpose, unknowing leader, and accompanying ignorant and indecent people. گروه یکی از مهم‌ترین پدیده‌های اجتماعی است. مولوی در مثنوی، بارها به مفهوم گروه اشاره کرده و مریدان و مخاطبان را به سلوک گروهی سفارش کرده‌ است. آنچه مولوی دربارۀ گروه گفته بسیار پویاست؛ به طوری که نظرات وی را به عنوان دانشی نظری می‌توان به کار بست و بومی ساخت. در این مقاله، تلاش ما آن است که با روش توصیفی- تحلیلی، نظرات مولوی را دربارۀ گروه مورد بررسی قرار دهیم و به این پرسش‌ها پاسخ دهیم: 1- معیارهای تشکیل گروه کدامند؟ 2- فواید تشکیل گروه چیست؟ 3- آسیب‌های گروه چیست؟ پس از بررسی مثنوی به این نتایج دست یافتیم: 1- مولوی معیار تشکیل گروه را شباهت افراد می‌داند. 2- او فواید تشکیل گروه را ضرورت پیمودن راه، اجرای دستورات دین، از بین رفتن ناامیدی و... می‌داند. 3- مولوی آسیب‌های گروه را بی‌وفایی اعضای گروه، نداشتن هدف مقدس، رهبر ناآگاه، هم‌گروهی با افراد نادان و ناشایسته و... بیان می‌کند.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71329_5cb0b4dabb20f87642cd5f2e3dd7d033.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 A comparative study of the concept, dimensions and limits of freedom in the thoughts of Morteza Motahari and AbdolKareem Soroush مقایسه مفهوم، ابعاد و حدود آزادی در اندیشه مرتضی مطهری و عبدالکریم سروش 139 163 72672 10.22059/jstmt.2019.262075.1209 FA محمد امین میرزائی زاده کوهپایه دانشگاه یزد محمد علی توانا دانشیار، دانشگاه شیراز، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، بخش علوم سیاسی Journal Article 2018 10 16 The concept of freedom dates back to the constitutional era in the Iranian intellectual arena; nevertheless, the philosophical reflection on it among Iranian thinkers is a more recent phenomenon. Among recent Iranian thinkers, particularly Morteza Motahari and AbdolKareem Soroush, there have been deeper intellectual conflicts in terms of the issue of freedom. What are the similarities and differences between the two thinkers regarding freedom question? How Motahari and Soroush define freedom? What are dimensions and limits of freedom from the perspective of these two thinkers? The findings of this article suggest that Motahari is confronted with the issue of freedom with theological assumptions, and therefore, he considers freedom as the existence of freedom and will in the human being, which is necessary for human spiritual excellence. The other thinker, Soroush, considers modern liberal assumptions (in particular favoring a positivist methodology and pluralistic ontology) and distinguishes freedom as the highest human value. At the same time, both thinkers, under the influence of Islamic and mystical beliefs, identify two dimensions for freedom: internal freedom and external freedom. Evidently, Motahari emphasizes more on internal freedom while Soroush's emphasis is on external freedom. Meanwhile, both thinkers believe, Sharia (Islamic law) and morality limit freedom. مواجه ایرانیان با مفهوم آزادی به دوران مشروطه باز می گردد، اما تامل فلسفی در باب آن پدیده ای متاخرتر است. مرتضی مطهری و عبدالکریم سروش رو از جمله متفکرانی هستند که درگیری فکری عمیق تری با پدیده آزادی داشته اند. نحوه مواجهه این دو متفکر با آزادی چه شباهت ها و تفاوت هایی با هم دارد؟ و به صورت خاص مطهری و سروش چه تعریفی از آزادی به دست می دهند؟ از منظر این دو متفکر، ابعاد و حدود آزادی کدام ها هستند؟ یافته‌های این مقاله حاکی از آن است که مطهری با مفروضات الهیاتی با پدیده آزادی مواجه می شود، از همین رو آزادی را به معنای وجود اختیار و اراده آزاد در انسان می داند که لازمه تعالی معنوی وی می باشد. در حالی که سروش با مفروضات علمانی مدرن (و به صورت خاص روش شناسی پوزیتیویستی و هستی شناسی پلورالیستی) با آزادی مواجه می گردد، در نتیجه آزادی را بالاترین ارزش انسانی برمی شمرد. در عین حال هر دو متفکر تحت تاثیر باورهای اسلام و عرفانی دو بعد برای آزادی (درونی و بیرونی) قائل می شوند. البته مطهری بیشتر بر آزادی درونی و سروش بیشتر بر آزادی بیرونی تاکید دارند. ضمن این که هر دو متفکر شریعت و اخلاق را خطوط قرمز (حدود) آزادی می دانند. روش این مقاله مقایسه ای است.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_72672_388b674aeaae9b34d6462b53a3471755.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 Abu Rayhan Biruni’s approach to justice عدالت از منظر ابوریحان بیرونی 165 183 71331 10.22059/jstmt.2018.71331 FA حامد اکبری دکتری گروه مطالعات توسعه اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. Journal Article 2018 12 03 An Iranian Muslim scientist and philosopher named Abu Reyhan-e-Biruni, is one of the most important and impressive thinkers during the 4th century of the Islamic history. This essay seeks to understand Bironi’s approach to justice. Therefore, there is an attempt to address three questions about the issue; first definition of justice according to Biruni, second, the way of distinguishing justice, and third, the process of institutionalizing justice in society. In doing so, three books written by Biruni named “Fi Tahghigh Malolhend”, “Asaar-o-lbaghiyah An Ghoroun-e-lkhaliyah” and “Aljamaher Fi Marefatel Javaher” were focused on, in order to his views on justice be perceived. After investigating the existing relevant data, we found that Biruni believes that justice is analogous to the concept of appropriateness. According to Biruni, in order to recognize justice in society, one needs to consider cultural and social values in society. In addition, Biruni believes that justice is not stable in society, thus a righteous king must protect it. ابوریحان بیرونی دانشمند و فیلسوف مسلمان ایرانی از مهم ترین و تأثیرگذارترین چهره های علمی جهان اسلام در قرن چهارم هجری به شمار می آید. هدف ما در این مقاله بررسی نظر بیرونی پیرامون عدالت است. بنابراین به دنبال پاسخگویی به سه سوال در این مقاله هستیم که عبارتند از: برداشت بیرونی نسبت به عدالت، چگونگی تشخیص عدالت و در نهایت، تبیین سازوکار نهادینه شدن عدالت در جامعه. برای این منظور سه کتاب بیرونی یعنی "تحقیق ماللهند"، "الآثارالباقیه عن القرون الخالیه" و "الجماهر فی الجواهر" را مورد بررسی قرار می دهیم. پس از بررسی های به عمل آمده معلوم شد که بیرونی عدالت را بیشتر مترادف با تناسب می‌داند. بیرونی برای تشخیص عدالت، توجه به ارزش‌های فرهنگی و اجتماعی هر جامعه را ضروری می‌داند. بیرونی همچنین معتقد است که عدالت همواره در معرض خطر و نابودی در جامعه است و لذا یک حاکم عادل باید همواره از آن پشتیبانی و حمایت کند تا در جامعه نهادینه شده و تثبیت شود.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71331_d324c65fd4888c9369a4864be8b2eb23.pdf

مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با مشارکت انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران) نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان 2538-5240 8 2 2018 09 23 The role of people in the structure of society in the social thoughts of contemporary Fagihs with an emphasis on Imam Khomein'i's views نقش و جایگاه مردم در ساختار جامعه در اندیشه اجتماعی فقهای معاصر با تاکید بر آراء امام خمینی 185 201 71332 10.22059/jstmt.2018.71332 FA الهه مرندی استاد یار دانشگاه الزهرا (س) Journal Article 2018 07 07 Studying the role and position of the people in the political and social structure of society is one of the key issues in the social theories of Muslim thinkers. This position is related to the theory of Velayat-e Faqih in the social theory of Imam Khomeini. The issue of "representation" has a special place in the theory of Velyat-e Faqīh, which is the most important social theory among Shiite Fagihs (Islamic jourists), especially in the contemporary era. Whether a Fagih is a representative of God or of people is the topic of controversy among thinkers and Fagihs. Each theorist considers a different role for people based on the origin of authority and legitimacy of Velyat-e Fagih. Given the findings of this study, it can be stated that, according to theory of appointment, the all-inclusive Fagih has been appointed by the Innocent Imam to the position and has divine legitimacy and the role of people in this theory is accepted due to its functionality. Whereas, in the theory of election, the legitimacy of a Fagih derives from people and his jurisdiction is determined by society. بررسی نقش و جایگاه مردم در ساختار سیاسی و اجتماعی جامعه از جمله موضوعات اساسی در نظریات اجتماعی متفکران مسلمان است. در نظریه اجتماعی امام خمینی جایگاه مردم در ساختار جامعه در ارتباط با نظریه ولایت فقیه قرار می گیرد . در نظریه ولایت فقیه که مهم ترین نظریه اجتماعی فقهای شیعه در عصر غیبت بالاخص دوره معاصر است، موضوع «نمایندگی» جایگاه ویژه ای دارد. اینکه فقیه نماینده خدا محسوب می گردد یا نماینده مردم ، مبنای اصلی اختلاف بین فقها و متفکران معاصر می باشد که دو نظر یه نصب و نخب فقیه را رودر روی یکدیگر قرار داده است. هر یک از این نظریات با توجه به نوع دیدگاهی که به منشا حاکمیت و مبنای مشروعیت ولایت فقیه دارند، نقش متفاوتی را برای مردم قائل می شوند که مبنای اختلاف در سایر آثار و نتایج هر یک از این نظریات با دیگری است. بر اساس یافته های این پژوهش می توان بیان داشت که بر مبنای نظریه انتصاب، فقیه جامع الشرایط از سوی امام معصوم به سمت ولایت منصوب شده است و دارای مشروعیت الهی است نه مردمی و نقش مردم در این نظریه از باب کارآمدی است. درحالیکه در نظریه انتخاب، مشروعیت ولایت فقیه مردمی است و اختیارات فقیه از جانب مردم مشخص و محدود می گردد.

https://jstmt.ut.ac.ir/article_71332_da31daead88ff84a4aebd0acb3a82e9c.pdf