مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321The formulation of science policy based on the collective reading of Islamic revolution thinkersصورت‌بندی سیاست علم مبتنی بر خوانش جمعی متفکران انقلاب اسلامی1219248210.22059/jstmt.2023.354798.1591FAحسینقلی پوردانشجوی دکتری تصمیم‌گیری و خط‌مشی‌گذاری عمومی دانشگاه امام صادق علیه السلام0000-0002-3433-6384مرتضیجوانعلی آذراستادیار دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایرانسید مجتبیامامیاستادیار گروه خط مشی گذاری عمومی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق علیه السلام، تهران، ایرانJournal Article20230427The researches carried out in the field of "Science Policy" sometimes have an experimental method and have explored and reported the relationship between variables. Sometimes they have a theoretical method and based on intellectual foundations, they have given answers to questions in the field of science policy. In the meantime, the examination of Islamic thought regarding science is a subject that requires scientific analysis. Islamic thought, while emphasizing a lot on science, has a special view on it. Therefore, the basic problem is, how is science formulated in Islamic thought? To be the basis of science policy in the country. In this research, based on the opinions of three thinkers (Imam Khomeini, Martyr Motahari and Ayatollah Khamenei) and using the method of thematic analysis with inductive-deductive approach, First, it was tried to formulate the views of each of these thinkers, and finally, through their collective reading, an Islamic formulation of science was obtained. Presenting the same epistemological view of science, Multi-level knowing it, Emphasizing the independence, self-sufficiency and Creating authority of science as the goal of science, which leads to the drawing of "intellectual and scientific reference", "strong economic system" and "honorable social political system" as the dimensions of science in social life, Gender free in science education, considering science to be noble and not handing it over completely to market relations, and holding the religious government responsible for science, emphasizing the ethics of science and promoting the duality of education and Self-purification, and finally believing in maximum communication in scientific relationships and science placeless, There are some concepts and common points of thinkers who have created the Islamic formulation of science.پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه «سیاست علم»، گاه، خصلتی تجربی داشته و نسبت بین متغیرها را کاوش و گزارش کرده‌اند. گاه خصلتی نظری داشته و مبتنی بر مبانی فکری، پاسخ‌هایی را به پرسش‌های حوزه سیاست علم، داده‌اند. در این‌میان، بررسی اندیشه اسلامی در خصوص علم، موضوعی است که نیازمند واکاوی علمی است. اندیشه اسلامی ضمن تأکید فراوان بر علم، نگاه ویژه‌ای به آن دارد. از این‌رو مسئله اساسی این است که علم در اندیشه اسلامی چگونه صورت‌بندی می‌شود؟ تا مبنای سیاست علم در کشور باشد. در این پژوهش، با مبنا قراردادن دیدگاه‌های سه متفکر (امام خمینی، شهید مطهری و آیت‌الله خامنه‌ای) و با استفاده از روش تحلیل مضمون و با رویکرد استقرایی-قیاسی، ابتدا تلاش شد دیدگاه‌های هر یک از این متفکرین، صورت‌بندی و در نهایت از طریق خوانش جمعی آنها، یک صورت‌بندی اسلامی از علم به‌دست بیاید. ارائه تلقی معرفت‌شناسانه یکسان از علم، ذومراتب دانستن آن، تأکید بر استقلال، خودکفایی و اقتدارآفرینی علم به عنوان مبنا و غایت علم که منجر به ترسیم «مرجعیت فکری و علمی»، «نظام اقتصادی قوی» و «نظام سیاسی اجتماعی عزت‌مند» به عنوان ابعاد علم در حیات اجتماعی می‌شود، جنسیت‌بردار نبودن تحصیل علم، شریف‌دانستن علم و عدم واگذاری کامل آن به مناسبات بازار و مسئول‌دانستن حکومت دینی در قبال علم، تأکید بر اخلاق علم و پیشبرد توأمان تهذیب و تحصیل و در نهایت قائل‌شدن به ارتباطات حداکثری در مراودات علمی و بی‌مکان دانستن علم، از جمله مفاهیم و نقاط اشتراک متفکرین است که صورت‌بندی اسلامی علم را به‌وجود آورده‌اند.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92482_56630dee1ec33a18b7737e16fbd00c4c.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321The origin of human society from the perspective of Allameh Tabatabaiخاستگاه اجتماع انسانی از منظر علامه طباطبایی23369248310.22059/jstmt.2023.358956.1609FAعلیرضامیرزاییاستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی مجتمع آموزش عالی شهید محلاتیمهدیجلالونداستادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، مجتمع آموزش عالی شهید محلاتی.0000-0002-6209-2743Journal Article20230508Social issues and looking at different aspects of human being with collective identity have a special place in the thought and writings of Allameh Tabatabai. The structured mind of this distinguished Islamic thinker has led to the design and discussion of the foundations and structures of the creation and movement of human society; In such a way that social thinking can be considered one of the weight points of his religious thought. The present study, using a descriptive-analytical method, follows Allameh Tabatabai's thought foundations in discussing the origin of human society and the type of communication between them. The results of the research show that the mechanism of forming human society, the origin of sociality, the creation of restrictions on individual freedom, collective cooperation, the enactment of law and the formation and establishment of government and the way of governance, as the foundations and presuppositions of building human society in thought. Allameh has a systematic relationship and, like the seeds of a chain, they have formed a strong thread in the context of the occurrence and survival of human society. This structured look at social topics and issues has brought Allameh into thinking in the field of social life. In his social thoughts, he believes in building society from the context and from the bottom up, and the pyramid of power, despite its importance, is the second priority in his thoughts on social issues and governance.مباحث اجتماعی و ناظر به جنبه های مختلف انسان با هویت جمعی در اندیشه و تتبعات و نوشته‌های علامه طباطبایی جایگاه ویژه‌ای دارد. ذهن ساختارمند این اندیشمند ممتاز اسلامی، موجب طرح و بحث از مبانی و ساختارهای ایجاد و حرکت اجتماع انسانی شده است؛ به گونه‌ای که می‌توان تفکر اجتماعی را یکی از نقاط ثقل اندیشه دینی ایشان به حساب آورد. پژوهش حاضر به روش توصیفی – تحلیلی، مبانی اندیشه‌ای علامه طباطبایی در بحث از خاستگاه اجتماع انسانی و نوع ارتباط میان آنها را دنبال می‌کند. نتایج پژوهش نشان می‌دهد، سازوکار تشکیل جامعه بشری، منشا اجتماعی بودن، ایجاد محدودیت در آزادی فردی، تعاون و همکاری جمعی، تشریع قانون و تشکیل و تاسیس حکومت و شیوه حکمرانی، به عنوان مبانی و پیش‌فرض‌های ساخت اجتماع انسانی در اندیشه علامه، رابطه منظومه‌وار داشته و به مثابه دانه‌های زنجیر به هم متصل، ریسمان محکمی در زمینه حدوث و بقای جامعه انسانی را شکل داده‌اند. این نگاه ساختارمند به مباحث و مسائل اجتماعی، علامه را وارد اندیشه ورزی در حوزه زندگی اجتماعی نموده است. ایشان در اندیشه‌های اجتماعی، به ساخت جامعه از متن و درون و از پایین به بالا نظر دارد و هرم قدرت با وجود اهمیت، در اولویت دوم اندیشه‌های ایشان در مسائل اجتماعی و حکمرانی است.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92483_5ecc33b2cb732de60ed480e141081590.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321The conceptual relationship of "explanation jihad" and "demanding" in the system of thought of Ayatollah Khameneiنسبت مفهومی «جهاد تبیین حقیقت» و «مطالبه گری» در منظومه اندیشگی آیت الله خامنه‌ای37549257410.22059/jstmt.2023.355812.1596FAمهدیعباسی شاهکوهدانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران0000-0002-7948-7995زاهدغفاری هشجیناستاد گروه علوم سیاسی و مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، دانشگاه شاهد، تهران0000-0003-0038-2283Journal Article20230413The Islamic revolution was able to achieve victory with the ideals of justice, republicanism, legalism, honor, independence, freedom, Islamism, and the like, and the establishment of ideology, constitution, and system building also emerged on this basis. The challenge of many political systems in realizing the goals of their ideology and belief system is the stagnation and freezing that has occurred following social changes and generational changes in the society and reduces its social control and persuasive power, which can lead to to conflict between the state and the nation. Something that can happen or exist for the Islamic Republic of Iran as well. In this regard, the leader of the Islamic Revolution has linked ideology and ideals by proposing the two concepts of " Explanation Jihad" and "Demanding" and tries to preserve and perpetuate what the ideology of the Islamic Revolution is based on. The question of the present research is: "What is the relationship between the two concepts of demanding and explanation jihad in Ayatollah Khamenei's system of thought?" The method of collecting information is documentary, and data analysis is also based on the documentary analysis method and using the opinions of thinkers such as Mannheim in analyzing the relationship between ideology and utopia, Inglehart and Roche in generational and social change, and other theorists to explain the relationship between the concept of demanding and explanation jihad the truth in Ayatollah Khamenei's thought. The researchers of the article came to the conclusion that in the thought of Ayatollah Khamenei, explanation jihad means understanding the ideology of the Islamic Revolution in the society, and demanding means seeking idealism and constant dynamics in the ideology of the Islamic Revolution.انقلاب اسلامی با آرمانهای عدالت، جمهوریت، قانونگرایی، عزت، استقلال، آزادی، اسلامیت و نظایر آن توانست به پیروزی برسد و محمل ساخت ایدئولوژی، قانون اساسی و نظامسازی نیز بر همین اساس پدیدار شد. چالش بسیاری از نظامهای سیاسی در تحقق اهداف ایدئولوژی و نظام اعتقادی خود، ایستایی و انجمادی است که به دنبال تغییرات اجتماعی و تغییر نسلی در جامعه رخ داده و توان کنترل اجتماعی و قدرت اقناعی آن را کاهش می‌دهد که می‌تواند منجر به تضاد دولت ـ ملت شود. امری که برای جمهوری اسلامی نیز می‌تواند حادث شده و یا موجود باشد. در این راستا اما رهبر انقلاب اسلامی با طرح دو مفهوم «جهاد تبیین« و «مطالبهگری» میان ایدئولوژی و آرمان پیوند زده و تلاش می‌کند تا آنچه ایدئولوژی انقلاب اسلامی بر آن استقرار یافته را حفظ کند و استمرار بخشد. مسئله پژوهش حاضر این است که: «چه نسبتی میان دو مفهوم جهاد تبیین و مطالبهگری در نظام اندیشگی آیت الله خامنه‌ای وجود دارد؟» روش جمع‌آوری اطلاعات، اسنادی است و تحلیل دادهها نیز بر اساس روش تحلیل اسنادی و با استفاده از آرای اندیشمندانی چون مانهایم در تحلیل نسبت ایدئولوژی و یوتوپیا، اینگلهارت و روشه در تغییر نسلی و اجتماعی و سایر نظریهپردازان برای توضیح نسبت مفهومی مطالبهگری و تبیین حقیقت در اندیشه آیت الله خامنه‌ای بهره گرفته شده است. پژوهشگران مقاله به این یافته رسیده‌اند که در اندیشه آیت الله خامنه‌ای، جهاد تبیین به معنای ادراک ایدئولوژی انقلاب اسلامی در جامعه و مطالبهگری به معنای آرمانخواهی و پویایی مداوم در ایدئولوژی انقلاب اسلامی است.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92574_556e38165f5e28fc4ea244533e93ff74.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321A Comparative Study of Just War in the Thoughts of St. Augustine, Michael Walzer, and Contemporary Shiite Juristsمقایسه جنگ عادلانه در اندیشه‌های سنت آگوستین، مایکل والزر و فقهای شیعه معاصر55719264210.22059/jstmt.2023.353263.1578FAعلیحسینیاستادیارگروه فلسفه دانشگاه یاسوج0009-0006-2753-7459علیباقری دولت آبادیدانشیار گروه علوم سیاسی، ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه یاسوج0000-0002-4584-5870سارهامینی پوردانش آموخته رشته فلسفه دانشگاه یاسوجJournal Article20230130One of the serious debates of the 21st century about the start of wars by governments is whether they are just or unjust. As if from a theoretical point of view, it has been discussed among thinkers from the distant past and has continued until now. To understand the changes that have taken place in these ideas and also the difference between the Church Fathers and the Shiite jurists; The present study compares just war in the ideas of St. Augustine, Michael Walzer, and contemporary Shiite jurists. The present research is theoretical-applied in terms of nature and descriptive-analytical in terms of study method. The data collection method is based on two methods: library and questionnaire. For this purpose, the views of eleven jurists and the authority of imitation have been examined based on the questionnaire and their written works. The results showed that there are more commonalities between the views of Shiite jurists and the ideas of St. Augustine than Walzer's ideas about just war. At the same time, all three ideas were most similar in terms of the goals of a just war and the issue of helping oppressed nations, and most of all in terms of the terms of a just war and the reasons for its legitimacy. The findings also show that Augustine and Shiite jurists introduce the rulers and God as the decision-makers for a just war. Walzer emphasizes the role of public opinion, the people and the UN Security Council as decision-makers.The theory of just war is one of the most important theories of pacifism and the establishment of an ideal society in political philosophy, which was designed and developed by philosophical and jurisprudential thinkers.Just War, St. Augustine, Michael Walzer, Contemporary Shiite Jurists, Jihadیکی از مباحث جدی قرن 21م درخصوص شروع جنگ‌ها توسط دولت‌ها عادلانه یا ناعادلانه بودن آن است. کما اینکه از بُعد نظری از گذشته‌های دور در بین اندیشمندان مطرح و تا حال حاضر نیز ادامه داشته است. برای پی بردن به تغییرات ایجاد شده در این اندیشه‌ها و نیز تفاوت آن در میان آباء کلیسا و فقهای شیعه؛ پژوهش پیش رو به مقایسه جنگ عادلانه در اندیشه‌های سنت آگوستین، مایکل والزر و فقهای شیعه معاصر پرداخته است. پژوهش حاضر ازنظر ماهیت، نظری – کاربردی و ازلحاظ روش مطالعه، توصیفی – تحلیلی است. روش جمع آوری اطلاعات به اتکاء به دو روش کتابخانه‌ای و پرسشنامه، انجام گرفته است. برای این منظور دیدگاه‌های یازده فقیه و مرجع تقلید بر اساس پرسشنامه و آثار مکتوب آنها بررسی گردیده است. نتایج پژوهش نشان داد بین دیدگاه‌های فقهای شیعه و اندیشه‌های سنت آگوستین اشتراکات بیشتری به نسبت اندیشه‌های والزر درخصوص جنگ عادلانه وجود دارد. در عین حال هر سه اندیشه در بُعد اهداف جنگ عادلانه و موضوع کمک به ملت‌های تحت ستم بیشترین شباهت و درخصوص شروط جنگ عادلانه و دلایل مشروعیت بخش بیشترین اختلاف را با یکدیگر داشتند. همچنین یافته‌ها نشان دادند درحالی‌که آگوستین و فقهای شیعه حاکمان و خدا را مقام‌های تصمیم گیرنده درباره جنگ عادلانه معرفی می‌نمایند، والزر بر نقش افکار عمومی، مردم و شورای امنیت سازمان ملل به عنوان عناصر تصمیم گیرنده تاکید دارد.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92642_1316c3bcffb0b53b2c1b0a0ad929e043.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321Anatolian Islam in the social thought of Fethullah Gulenاسلام آناتولی در اندیشه اجتماعی فتح الله گولن73899271910.22059/jstmt.2023.353992.1587FAالهام ساداتمقدسیدانش آموخته کارشناسی ارشد دانش اجتماعی مسلمین دانشگاه تهرانمهدیحسین زاده یزدیدانشیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران0000-0001-6124-1009Journal Article20230430Undoubtedly, Fethullah Gulen is one of the Muslim intellectuals and social leaders whose thoughts have received attention in the last few decades. He introduces a new version of Islam, which is known as moderate Islam or social Islam among Western thinkers. Gülen interprets Islam by a Turkish reading, in which Islam finds a special link with Turkish identity. His innovative reading of Islam, while emphasizing individual morality and spirituality pays special attention to interpretation, tolerance and dialogue with other religions and supports the establishment of a comprehensive pluralist. By revising and redefining the words and terms of Sufism, he places service as a faith-inspired concept at the center of his work, which leads to the form of modern Sufism. Modern Sufism is the expansion of the concept of individual Sufism to the community and the promotion of social participation in today's modern world.In order to understand Gülen's reading of Islam, we first explain his interpretation of Turkish or Anatolian Islam by his intended concepts. In the meantime, we examine the concept of Jihad in more detail due to Gulen's new interpretation of that. Finally, we discuss the causes of the backwardness of Muslims from Gulen's point of view and in the framework of his understanding of Turkish Islam.It can be said that Gülen's social Islam is a type of secular Islam that is known as Rahmani Islam among Muslim thinkers. His Rahmani Islam, by displaying a gentle and non-violent face of Islam to the world and linking that with modernity, has five major features: selective and minimal view of Islam, distortion and conversion of the concepts of political Islam such as Jihad, ethics based on Universal and secular values, emphasis on tolerance, accepting the theory of religious pluralism and establishing a pluralistic society by support of Western democracy.بی تردید، یکی از روشنفکران مسلمان و رهبران اجتماعی که طی چند دهۀ اخیر، افکارش مورد توجه قرار گرفته، فتح‌الله گولن است. او نسخۀ جدیدی از اسلام را معرفی می‌کند که به اسلام میانه‌رو یا اسلام اجتماعی میان اندیشمندان غربی شهرت دارد. گولن، اسلام را با خوانشی ترکی تفسیر می‌کند که در آن، اسلام با هویت ترکی پیوند ویژه‌ای می‌یابد. این پژوهش با هدف دستیابی به فهم خوانش گولن از اسلام، ابتدا تفسیر او از اسلام ترکی یا آناتولی را با مفاهیم مدنظر وی شرح می‌دهد. در این میان، مفهوم جهاد را به دلیل تفسیر نوینی که گولن از آن می‌کند با تفصیل بیشتری بررسی می‌شود. در نهایت به علل عقب ماندگی مسلمانان از منظر گولن و در چارچوب فهم وی از اسلام ترکی پرداخته می‌شود. در این پژوهش با مرور آثار گولن با روشی اکتشافی- توصیفی، به این مهم رهنمون می‌شویم که اسلام اجتماعی، گونه ای از اسلام سکولار است که میان متفکران مسلمان به اسلام رحمانی شناخته می‌شود. اسلام رحمانی وی، با نشان دادن چهره‌ای ملایم و به دور از خشونت از اسلام به جهان و پیوند آن با مدرنیته دارای پنج ویژگی عمده است: نگاه گزینشی و حداقلی به اسلام، تحریف و قلب مفاهیم اسلام سیاسی مثل جهاد، اخلاق محوری مبتنی بر ارزش‌های جهان شمول و سکولار، تاکید بر تساهل و مدارا، پذیرش نظریه پلورالیسم دینی و تأسیس جامعه تکثرگرا با حمایت از دموکراسی غربی.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92719_ce44b30706fd6159a911b57b21d25f91.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321A comparative study of the meaning of life from the perspective of Soren Kierkegaard and Allameh Tabatabaiمطالعه تطبیقی معنای زندگی از منظر سورن کی‌یر کگور و علامه طباطبایی911089272010.22059/jstmt.2023.354069.1586FAسید مرتضیسجادیدانش آموخته سطح سه حوزه علمیه قم.مجتبیآخوندیدانش آموخته دکتری اندیشه معاصر مسلمین، جامعه المصطفی، قم.0000-0002-9390-2876وحیدانعامیدانش آموخته سطح سه حوزه علمیه قمJournal Article20230130The meaning of life is one of the biggest concerns of today's human being, which is necessitated by suffering, everyday life, emptiness, death, etc. Søren Kierkegaard, by drawing three areas in human life, considers choosing one of them as the first and most important choice of every person and believes that it is a leap from the areas of goodness and morality to the area of faith that can calm a person in the heart of sufferings and hardships and make his life give meaning In Søren Kierkegaard's view, man has a truth that this truth is his individuality, and the human person is always looking for meaning outside of himself. He considers any procrastination in life to be a loss of opportunity and he believes that a meaningful life is the passionate faith that commits a person to move to reach a certain goal. He draws three stages for man, in the light of those stages, man looks at life and measures his behavior and life in relation to that look and moves towards his goal. Allameh Tabatabai, with the help of Quranic verses, believes in two spheres, worldly and hereafter, and considers the choice of religion in the hereafter to give meaning to one's life. The result of this research is to know the areas of human life, such as "Worldly Hassani", "Worldly Morality", "Worldly Religion" and "Otherworldly Religion". The two fields of "otherworldly Hassani" and "otherworldly morality" are also defined under the "otherworldly religious" field. Another result of this research is the difference between "worldly religion" and "hereafter religion" that in "worldly religion" even though a person adheres to religious rituals, but because he performs rituals with worldly goals, this area puts him in a dead end. The world will suffer absurdity. This research has compared the meaning of life from the perspective of these two thinkers by collecting information in the form of a library of written documents and descriptive-analytical data processing method.معنای زندگی یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های بشر امروز است که رنج‌ها، روزمرگی، پوچی، مرگ و... ضرورت آن را می‌طلبد. سورن کرکگور با ترسیم سه ساحت در زندگی انسان، انتخاب یکی از آنها را اولین و مهمترین انتخاب هر فرد می‌داند و معتقد است جهش از ساحات حسانی و اخلاقی به ساحت ایمانی است که می‌تواند فرد را در دل رنج‌ها و سختی‌ها آرام کند و زندگی وی را معنا بخشد. علامه طباطبایی با استعانت از آیات قرآن، قائل به دو ساحت دنیوی و اخروی است و انتخاب دین در ساحت اخروی را معنابخش زندگی فرد می‌داند. نتیجه این پژوهش، شناخت ساحات زندگی انسان، به ساحت «حسانی دنیوی»، «اخلاقی دنیوی»، «دینی دنیوی» و «دینی اخروی» می‌باشد. دو ساحت «حسانی اخروی» و «اخلاقی اخروی» نیز ذیل ساحت «دینی اخروی» تعریف می‌شود. نتیجه دیگر این پژوهش، تفاوت میان ساحت «دینی دنیوی» و «دینی اخروی» است که در ساحت «دینی دنیوی» هرچند فرد پایبند به مناسک دینی است اما چون با اهداف دنیوی، به انجام مناسک می‌پردازد، این ساحت، وی را در بن‌بست دنیا دچار پوچی خواهد کرد. این پژوهش با جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای از اسناد نوشتاری و روش داده‌پردازی توصیفی-تحلیلی به تطبیق معنای زندگی از منظر این دو اندیشمند پرداخته است.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92720_93b7d3fe77a05ad222b3930b167bcddb.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321Phenomenological study of "Philosophy of History" from the point of view of Ibn Khaldun and Hegelبررسی پدیدارشناسانه «فلسفه تاریخ» از نظرگاه ابن‌خلدون و هگل1091259273410.22059/jstmt.2023.359575.1615FAرحمت اللهمحمودیدکتری فلسفه دانشگاه تهرانابوالفضلسلمانی گواریدانشآموخته دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تهرانغلامرضاجمشیدیهااستاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران0000-0003-4639-5346Journal Article20230519Ibn Khaldun and Hegel are considered as the founders of "philosophy of history" in the Islamic world and the West, so the subject of this research is a description in order to examine how two thinkers, from two different traditions, faced the concept of philosophy of history. In this research, with a comparative method, we will first focus on the theoretical foundations of Ibn Khaldun's view in the book "Introduction", which provides a theoretical basis for thinking about the philosophy of history, and then we will explain how to enter Hegel's thought. Finally, how the philosophy of history is formed in his thought is discussed. From this point of view, trying to discover the essence of two sides of thought, apart from providing a path for two-sided dialogue, also enables comparison; an approach known as the phenomenological comparison method. The result of this comparison, taking into account the differences between the two thinkers, is common results in terms of history and the historical, political and social issues, a view that speaks of inevitable determinism and inevitable necessity in the movement of history.ابن‌خلدون و هگل به عنوان پایه‌گذاران «فلسفه‌ی تاریخ» در عالم اسلام و غرب به شمار می‌روند، لذا موضوع این پژوهش، توصیفی است در راستای بررسی نحوه‌ی مواجهه دو اندیشمند، از دو سنت مختلف، با مفهوم فلسفه تاریخ. در این تحقیق با روش مقایسه‌ای ابتدا ضمن تمرکز بر بنیاد‌های نظری ابن‌خلدون در کتاب «مقدمه» که زمینه‌ا‌ی نظری برای تامل در باب فلسفه تاریخ فراهم آورده است را بررسی خواهیم نمود، سپس اندیشه هگل، نحوه‌ی ورود، تبیین و نهایتاً چگونگی شکل‌گیری فلسفه تاریخ در اندیشه‌ی او مورد بحث قرار می‌گیرد. از این روی، سعی بر کشف ذات دو جانب اندیشه، جدای از اینکه مسیر گفتگوی طرفینی را فراهم می‌آورد، مقایسه را نیز میسر می‌سازد؛ رهیافتی‌که به روش مقایسه‌ی پدیدراشناسانه معروف است. ماحصل این مقایسه، با عنایت بر تمایز‌های دو اندیشمند، نتایج مشترکی است در باب تاریخ و امر تاریخی، سیاسی و اجتماعی، نگاهی که حکایت از جبر محتوم و ضرورت اجتناب‌ناپذیر در حرکت تاریخ می‌نماید.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92734_d78e0bbb75143810cb8bf300872093ee.pdfمؤسسه انتشارات دانشگاه تهران (با همکاری انجمن بین‌المللی دانش اجتماعی مسلمین)نظریه‌های اجتماعی متفکران مسلمان2538-524013120230321Definition the Principles and Laws of Islamic Urbanism based on Unchangeable Rulesتبیین اصول و مبانی شهر و شهرسازی اسلامی بر مبنای احکام ثابت1271449273510.22059/jstmt.2023.348163.1555FAاصغرمولائیدانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران0000-0002-9458-040XJournal Article20230508Unchangeable rulings can be the basis for preparing principles and laws in Islamic urban planning. This approach, centered on God's fixed decrees, has inherent characteristics, immutability over time, comprehensiveness, and the ability to be applied in all aspects of Islamic urban planning. Failure to pay attention to the fixed rules in urban planning in the era of Hasir has led to the emergence of many inefficient plans that have had negative consequences on various aspects of human life. Therefore, this research aims to explain the principles and foundations of the city and Islamic urban planning based on the fixed rulings, which was carried out with the research method of content analysis of texts and logical reasoning, and methods of library and document study. The findings of the research show that fixed rules in Islamic thought are a transcendental, efficient and appropriate approach in recognizing, explaining and analyzing various subjects, including urban studies and the Islamic city. According to this attitude, every knowledge consists of two natural and valid propositions, and the validity of the valid propositions depends on the compatibility and compliance of the natural propositions. The fixed rules are the laws of the Sharia that are established for human beings based on human nature. Credit laws are variable laws that are created according to the needs and expediency of the society in different periods. Islamic realism can be used in line with a critical view of urban planning and design and monitoring of urban developments. Therefore, from a fixed point of view, an Islamic city is a city where Muslims, relying on Islamic fixed affairs, strive to achieve true happiness. Islamic city and urban planning is based on Islamic realism, planning, design and management of cities with the focus of fixed divine decrees. These rulings should be the basis for the validity of city and urban development laws and regulations in various physical-spatial, social, economic, cultural, environmental, managerial and legal fields.احکام ثابت می‌تواند مبنایی برای تهیه اصول و قوانین در شهرسازی اسلامی باشد. این رویکرد با محوریت احکام ثابت الهی دارای ویژگی‌های فطری، تغییرناپذیری در طول زمان، جامعیت و قابلیت اعمال در تمامی ابعاد شهرسازی اسلامی است. عدم توجه به احکام ثابت در شهرسازی در عصر حاصر، موجب پدید آمدن طرح‌های ناکارامد متعددی گردیده که تبعات منفی بر ابعاد مختلف زندگی انسان‌ها وارد نموده است. از این رو، این پژوهش با هدف تبیین اصول و مبانی شهر و شهرسازی اسلامی بر مبنای احکام ثابت است که با روش پژوهش تحلیل محتوای متون و استدلال منطقی و شیوه‌های مطالعه کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که احکام ثابت در اندیشه اسلامی، دارای رویکردی تعالی‌گرا، کارآمد و مناسب در شناخت، تبیین و تحلیل موضوعات مختلف از جمله مطالعات شهری و شهر اسلامی است. بر اساس این نگرش هر معرفتی متشکل از دو گزاره فطری و اعتباری است که اعتبار گزاره‌های اعتباری در گرو سازگاری و تبعیت از گزاره‌های فطری است. احکام ثابت، همان قوانین شریعت هستند که بر اساس فطرت انسان برای انسان‌ها وضع شده است. احکام اعتباری، قوانین متغیری هستند که بر طبق نیاز و مصلحت جامعه در دوره‌های مختلف ایجاد می‌شوند. واقع‌گرایی اسلامی می‌تواند در راستای نگاه انتقادی به برنامه‌ریزی و طراحی شهری و رصد تحولات شهری مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین از دیدگاه ثابت مبنا، شهر اسلامی شهری است که در آن مسلمانان، با تکیه بر امور ثابت اسلامی، در جهت نیل به سعادت حقیقی تلاش می‌نمایند. شهر و شهرسازی اسلامی بر اساس واقع‌گرایی اسلامی، برنامه‌ریزی، طراحی و مدیریت شهرها با محوریت احکام ثابت الهی است. این احکام باید مبنای اعتبار قوانین و مقررات شهر و شهرسازی در زمینه‌های مختلف فضایی_کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، زیست‌محیطی، مدیریتی و حقوقی باشد.https://jstmt.ut.ac.ir/article_92735_091c2d1aa615864b7d386fea1621a49a.pdf