بازخوانی و تفسیر ایدههای متفکران شاخص مسلمان
محبوبه مزارعی؛ حمیدرضا صارمی
چکیده
انسان از دیرباز در پی تصویر و تحقق جامعهای ایدهآل بوده که در آن عدالت، معنویت، آزادی و رفاه حاکم باشد. متفکران اسلامی، برخلاف برخی متفکران غربی، آرمانشهر را صرفاً امری خیالی نمیدانند؛ بلکه آن را امری تحققپذیر میدانند. عبدالحسین صنعتیزاده کرمانی را میتوان از نخستین نویسندگان یوتوپیایینویس در ایران دانست. بررسی آرمانشهر ...
بیشتر
انسان از دیرباز در پی تصویر و تحقق جامعهای ایدهآل بوده که در آن عدالت، معنویت، آزادی و رفاه حاکم باشد. متفکران اسلامی، برخلاف برخی متفکران غربی، آرمانشهر را صرفاً امری خیالی نمیدانند؛ بلکه آن را امری تحققپذیر میدانند. عبدالحسین صنعتیزاده کرمانی را میتوان از نخستین نویسندگان یوتوپیایینویس در ایران دانست. بررسی آرمانشهر از دید وی، ما را با تلاشهای یک متفکر ایرانی در برقراری نسبت میان سنت و تجدد آشنا میسازد. این پژوهش با هدف واکاوی اندیشههای عبدالحسین صنعتیزاده کرمانی، به دنبال تبیینی جامع از آرمانشهر در بستر فرهنگ ایرانی- اسلامی است تا نشان دهد که ادبیات، همچون فلسفه و دین، میتواند بستر مناسبی برای بازسازی افقهای تمدنی باشد. به منظور تبیین آرمانشهر از نگاه وی، از روش تحلیل روایت با خوانش موضوعی، مدل نظری اسپریگنز، و نرمافزار Maxqda، استفاده شده است. با توجه به بررسیهای انجام شده و تحلیل سه اثر برجسته عبدالحسین صنعتیزاده کرمانی یعنی مجمع دیوانگان، رستم در قرن بیست و دوم و روزگاری که گذشت، میتوان به این جمعبندی رسید که آرمانشهر از نگاه این اندیشمند مشروطهخواه ایرانی، جامعهای است که در آن پنج محور بنیادین عقلانیت، عدالت، آزادی، طبیعت و آموزش به گونهای همافزا در کنار یکدیگر عمل میکنند تا زمینهساز رشد مادی و معنوی بشر باشند.
