سنتهای فکری و تاریخی و تمدنی تفکر اجتماعی مسلمین
یحیی بوذرینژاد؛ حسین حبیب زاده
چکیده
این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال بنیادین است که چرا ایدههای به ظاهر متفاوت ترقیخواهی، اصلاح دینی و ترک-تورانگرایی در طول یک فاصلهی زمانی کوتاه امکان همگرایی خارقالعادهای از خود نشان دادند و روشنفکران مسلمان اهل قفقاز جنوبی، توانایی نمایندگی هر سه وجه را در یک زمان دارا بودند. در این پژوهش با اتکا به روش «اسنادی-کتابخانهای»، ...
بیشتر
این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال بنیادین است که چرا ایدههای به ظاهر متفاوت ترقیخواهی، اصلاح دینی و ترک-تورانگرایی در طول یک فاصلهی زمانی کوتاه امکان همگرایی خارقالعادهای از خود نشان دادند و روشنفکران مسلمان اهل قفقاز جنوبی، توانایی نمایندگی هر سه وجه را در یک زمان دارا بودند. در این پژوهش با اتکا به روش «اسنادی-کتابخانهای»، تا حد امکان اسناد و گزاراشات مرتبط با این حوزه جمعآوری شده و با بررسی توصیفی-انتقادی، تحلیلی جامعهشناختی از چگونگی درهمتنیدگی این ایدهها، ارائه گردیده است. در این پژوهش مشخص شد که گفتمان ترقیخواهی، و سه صورت نهضت اصلاح دینی: پاناسلامیسم، جدیدیسم و بابیسم و ایدئولوژی ترک-تورانگرایی دارای تشابهات قابل توجه در بنیانهای معرفتشناختی بودند و همین تشابهات، امکان همکاری و هماهنگی در ساحت اجتماعی و فکری را فراهم مینمود. در این پژوهش با استنادهای تاریخی مختلف، نمونههایی از این همگرایی و تشابهات فکری میان اندیشمندان و روشنفکران قفقازی ارائه گردیده است.
