بازخوانی و تفسیر ایدههای متفکران شاخص مسلمان
طاهره شریف؛ ابراهیم برزگر؛ محمدباقر خرمشاد؛ نفیسه السادات قادری
چکیده
دوستی مدنی بین انسانها فضیلت والا و پیششرط سعادت و وجه ممتازی است که به اندازۀ تاریخ بشر قدمت دارد. جوهرۀ سیاست به تعبیر اشمیت در دوگانۀ دوستی-دشمنی خلاصه میشود. درواقع نفس سیاست منازعهبرانگیز است. در قرون اخیر در جهان اسلام، ادبیات منازعه و ستیزهجویی بسط و گسترش یافته است. مصداق عینی این ادعا کنشهای فرقههایی مانند وهابیت ...
بیشتر
دوستی مدنی بین انسانها فضیلت والا و پیششرط سعادت و وجه ممتازی است که به اندازۀ تاریخ بشر قدمت دارد. جوهرۀ سیاست به تعبیر اشمیت در دوگانۀ دوستی-دشمنی خلاصه میشود. درواقع نفس سیاست منازعهبرانگیز است. در قرون اخیر در جهان اسلام، ادبیات منازعه و ستیزهجویی بسط و گسترش یافته است. مصداق عینی این ادعا کنشهای فرقههایی مانند وهابیت و گروههای جهادی-تکفیری در منطقه است. از آنجا که اصل بر منازعه و وظیفۀ سیاست حل منازعه مبتنی بر دوستی است، پژوهش حاضر درصدد بسط «سیاست دوستی» در ایران و میان ملتهای مسلمان است. برای نیل به این مقصود، فضای فکری متفکر مؤثر عصر زرین اندیشۀ اسلامی یعنی خواجه نصیرالدین طوسی را بهدلیل اهمیتی که به محبت در سیاست میدهد و آن را بالاتر از عدالت میداند و ظرفیت خوبی برای پرورش سیاست دوستی دارد، با نگاهی نو قرائت میکند. پرسش اصلی این جستار آن است که سیاست دوستی در دستگاه فکری اندیشمند چگونه شکل میگیرد. فرضیه آن است که عناصر شکلدهندۀ سیاست دوستی در دستگاه فکری خواجه نصیر نظیر خوشبختی عمومی، قدرت، برابری، پذیرش تفاوت، پذیرش دیگری، دوستی مسئولانه و عشق بستر شکلگیری سیاست دوستی را فراهم میکند. یافتۀ پژوهش این است که اندیشۀ سیاسی خواجه نصیر براساس الگوی نظری طراحیشده در زمینۀ دوستی سیاسی و مدنی قابلیت معاصرسازی دارد. این پژوهش با بهرهگیری از نظرات اندیشمندان مغربزمین در زمینۀ این سیاست دوستی (آرنت و دریدا) با جرحوتعدیل و نیز یک شاخص از امام خمینی سازۀ نظری را طراحی کرده است.
